Uzman uyardı: Van'ın doğusunda yüksek sismik gerilim, büyük deprem riski
Hakan Kutoğlu, Leeds Üniversitesi ile yürütülen uydu radar çalışmaları sonucunda Van'ın doğusunda dikkat çeken bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini açıkladı.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kutoğlu, yaklaşık 250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminde homojen bir gerilim birikimi olduğunu belirterek, bu durumun büyük bir deprem üretme potansiyeline işaret ettiğini söyledi.
Türkiye’nin aktif fay hatları üzerinde yer aldığını hatırlatan Kutoğlu, ülkede 500’ün üzerinde bilinen fayın yanı sıra henüz keşfedilmemiş kırıkların da bulunduğunu ifade etti.
Yer kabuğu hareketleri anlık izleniyor
Uydu radar tekniği olarak bilinen interferometri yöntemiyle yürütülen çalışmalara değinen Kutoğlu, Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin anlık olarak takip edildiğini ve elde edilen verilerle sismik gerilim haritaları oluşturduklarını dile getirdi. Bu haritalara göre, yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın doğusundaki hat üzerinde görüldüğünü vurguladı.
250 kilometrelik kritik hat
Bölgede daha önce tespit edilmiş çok sayıda fay bulunduğunu belirten Kutoğlu, bunlardan biri olan Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve 7,3 büyüklüğünde depremler ürettiğini hatırlattı.
Van’ın güneyinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler yaşandığını belirten Kutoğlu, buna rağmen yaklaşık 250 kilometrelik bir hat boyunca büyük bir deprem kaydının bulunmadığını ifade etti. Haritalarda kırmızıyla gösterilen bu alanın homojen şekilde yüksek gerilim taşıdığına dikkat çekti.
“Aynı anda kırılabilir” uyarısı
Söz konusu geniş alanın tek parça halinde gerilim altında olduğunu belirten Kutoğlu, bu durumun fay sisteminin birlikte çalıştığını gösterdiğini söyledi. Bu tür bir yapının, Hatay merkezli 6 Şubat 2023 depremlerine benzer şekilde geniş bir hattın aynı anda kırılması riskini barındırdığını kaydetti.
Kutoğlu, bölgede gerilimin her yıl artarak devam ettiğini ifade ederek, özellikle doğu bölgelerindeki sismik hareketliliğin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
“2011 depremi her şeyi bitirmedi”
2011 yılında Van’da meydana gelen depremin yalnızca sınırlı bir alanı etkilediğini belirten Kutoğlu, bu durumun bölgedeki tehlikenin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini söyledi.
Uzman isim, daha geniş bir fay sisteminin hâlâ aktif şekilde enerji biriktirmeye devam ettiğini belirterek, bölge için gerekli önlemlerin alınması gerektiği uyarısında bulundu.
Bakmadan Geçme
