Siirt'te Depozito İade Dönemi Başladı: Zincir Marketlere Geri Dönüşüm Cihazları Kuruldu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı tarafından hayata geçirilen Depozito Saha Yönetimi Sistemi, Siirt’te de uygulanmaya başladı. Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen sistem çerçevesinde, kentteki zincir marketlere geri dönüşüm cihazları yerleştirildi.

Yeni sistemle birlikte depozitoya tabi içecek ambalajları, tüketildikten sonra bu makinelere iade edilebiliyor. İade edilen her ambalaj için belirlenen teşvik bedeli vatandaşların dijital cüzdanına yükleniyor.

Dijital Cüzdana Anında Yükleme

Uygulama kapsamında vatandaşlar, “Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA)” mobil uygulamasını cep telefonlarına indirerek sisteme dahil olabiliyor. İade makinelerinde QR kod okutulmasıyla birlikte ambalaj başına yaklaşık 25 kuruş teşvik bedeli kullanıcıların e-cüzdan hesabına aktarılıyor.

Toplanan bu bakiye; anlaşmalı market, restoran ve mağazalarda QR kod ile ödeme yöntemiyle kullanılabiliyor. İsteyen kullanıcılar biriken tutarı banka hesaplarına da transfer edebiliyor.

Amaç: Geri Dönüşümü Yaygınlaştırmak

Depozito sistemiyle birlikte hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de geri dönüşüm oranlarının artırılması hedefleniyor. Yetkililer, uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte atık yönetiminde önemli bir dönüşüm sağlanacağını belirtiyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Depozito Saha Yönetimi Sistemi ile ilgili merak edilen soruları yanıtları

1-Depozito Yönetim Sistemi (DYS) nedir?
Depozito Yönetim Sistemi, belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesi sonrasında iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayalı bir sistemdir.

2-Depozito ne sağlar?
- Ambalajları kaynağında ayrı toplamaya, geri dönüşüm değerinin korunmasına ve yükseltilmesine,
- Birincil ham madde yerine kullanılarak doğal kaynakların korunmasına, ikincil ham madde kullanımıyla enerji sarfiyatının azaltılmasına,
- Karbon emisyonlarının azaltılmasına ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşılmasına, Sıfır Atık ve döngüsel ekonominin desteklenmesine katkı sağlanır.

3- Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması nedir?
Tüketicilerin iade süreçlerinde kullanacağı mobil uygulamadır. Bakanlık tarafından tescil edilmiş makineler ve manuel iade noktalarında tüketiciler, DOA mobil uygulamasını kullanarak depozito iadelerini gerçekleştirecek.

4-DOA uygulaması nasıl çalışır?
Android ve iOS store mağazalarından uygulama ücretsiz indirilir. Karekod okutularak çalışan uygulama ile depozito iade makinelerine bırakılan ambalajlar için depozito bedeli tüketicinin e-cüzdanında birikir. Bu bakiye, QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında, anlaşmalı restoran ve marketlerde kullanılabilir.

5-DOA bankacılık sistemine entegre midir?
Tüm finansal akışlar Türkiye Emlak Katılım Bankasının alt yapısı üzerinden DOA mobil uygulaması altında e-cüzdan entegrasyonu ile yürütülür. Biriken bakiye banka hesaplarına da havale edilebilir.

6-Uygulama Türkiye genelinde ne zaman başlayacak?
Sakarya’da başlatılan uygulama 2025 yılı sonuna kadar ülke genelinde her il ve her ilçede hayata geçirilecek.

7-DOA’ya hangi kurum ve kuruluşlar destek veriyor?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansının (TÜÇA) sistem yöneticisi olarak yer aldığı depozito yönetim sistemi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) iş birliği ile yürütülecek.

8-Yılda ne kadar ambalajda geri kazanım sağlanacak?
Türkiye genelinde 783 bin kilometrekarelik coğrafyada yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın toplanması öngörülüyor.

9-Ne kadar üründe DOA logosu var?
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü iş birliği ile 1 Ağustos 2023’ten bu yana 22 milyar adet içecek ambalajı işaretlenip piyasaya sürüldü.

10-DOA ile yıllık ne kadar kazanç elde edilecek?
Ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 520 milyon euro katma değer sağlanacak.

11-Hangi ambalajlara depozito ödenecek?
Cam, plastik ve alüminyum malzemeden yapılmış 0,1 L ile 3 L arasındaki tek kullanımlık ambalajlar zorunlu depozito kapsamına alındı. Üzerlerinde depozito logosu olan bu ambalajlar için depozito bedeli ödenecek.