Atatürk'ün demokrasi anlayışı konusunda, 12 yıl Genel Sekreterliğini yapmış olan Hasan Rıza Soyak; “Atatürk, Birinci Dünya Harbinden sonra, Avrupa'nın muhtelif memleketlerinde, bir takım şeflerin ortaya attıkları ideolojilerle, onların tabii neticesi olarak meydana gelen idare sistemlerinin şiddetle aleyhindeydi.. Mussolini ve Hitler'i 'Irkçı Diktatörler' olarak suçlamakta, faşizmi de komünizmi de memleketimizin ve milletimizin gerçeklerine, karakterine uymayan ideolojiler olarak görmekteydi..”
Sabiha Gökçen, Atatürk'ün siyasi anlayışı hakkında, bizzat Atatürk'ten dinlediklerini şöyle nakletmektedir; “
Almanya'da Hitler'in yaratarak geliştirmekte olduğu Nazilik de Faşizmin bir başka, bir büyük tehlikeli benzeridir.. Hitler bir ırkçıdır.. Dikkat buyurunuz, milliyetçi demiyorum, ırkçıdır diyorum.. Alman ırkını en üstün ırk olarak gören bir mecnundur.. Ne Komünizm ne de Faşizm, bu iki ideoloji de memleketimizin, milletimizin gerçeklerine karakterine asla uymaz..”
Yazar Andrew Mango da bu konuda şu değerlendirmeyi yapıyor; “Partinin bir bayrağı vardı, ama üniforması ya da hücum taburları yoktu.. Totaliter fikirler bazen içeriye sızıyordu, fakat Mustafa Kemal bunların ülkeyi etki altına almasına izin vermiyordu.. 1930'lu yıllarda, Cumhurbaşkanlığının son döneminde Türkiye, anayasal demokrasiye saygı gösteren, muhalefeti olmayan, pragmatik bir hükümetin yönetimi altındaki disiplinli bir ülkeydi..”
Ancak burada şunu hemen belirtelim ki, Atatürk, rejimine karşı olmakla birlikte, Sovyetler Birliği ile dostluk ilişkilerine büyük önem vermiştir.. “Türk aleminin en büyük düşmanı komünistliktir.. Her görüldüğü yerde ezilmelidir” gibi bir sözü de asla söylememiştir..
KEMALİZM BİZİM MİLLİ SENTEZİMİZDİ!
Atatürk'ün, siyasi sistemimiz konusunda Batı'ya benzemek gibi bir düşüncesi yoktu.. Atatürk'ün amacı, Batı'nın vesayetinden kurtulmak, kendi geleceğine kendi karar veren bağımsız bir devlet yapısı kurmaktı.. Atatürk karşıtları, bunun ancak, bütün dünyanın kabul etmesi gereken evrensel bir sistem zannettikleri, Batı'daki siyasi sistemi taklit ederek gerçekleşebileceğine inanıyorlardı! Atatürk ise, Batı'daki sistemi taklit ettiğimizde, sonunda yeniden Batı'nın sömürgesi durumuna geleceğimizi çok iyi görüyordu..
Atatürk uygulayacağı siyasi sistemi, yakın tarihimizde yaşananlardan ders alarak hazırlamış, Batılıların 'Kemalizm' adını verdikleri ve 6 ok'ta ifadesini bulan yerli ve milli bu sistemi büyük bir başarı ile uygulamıştır.