Kürt hareketinin bastırılmasına paralel olarak aydınların büyük kısmı anadilinde eğitimin mümkün olmadığını, gereksiz olduğunu, Kürtler bu hakkı elde derlerse bunun başka isteklere de zemin hazırlayacağını, ülkeyi bölünmeye kadar götürebileceğini yazıp söylemeye başladı.
Ne teoriler geliştirilmedi? Kürtçe uydurma bir dildi ve onunla bilim yapılamazdı.. Kürtler bu dillerini zaten evde ve sokakta konuşabiliyorlardı (milliyetçi aydınlarımız bu kadar liberalleşmişlerdi.) Onu okula sokmanın ne anlamı vardı? Bu dille edebiyat da yapılamazdı.. Kürt yazarlar ve şairler eserlerini Türkçe yazmıyorlar mıydı? Ana dilinde eğitim, bir eğitim veya kültürel talep olsa neyse de bu siyasi bir talepti.. Ana dilinde eğitim kabul edilirse, üniversitede okuyan Kürt, Çerkez, Rum, Zaza, Laz öğrenciler için ayrı ayrı hocalar tutmak gerekmez miydi? İşi dünyada örneği görülmemiş bu gibi gülünç uygulamalara kadar vardırarak güya ana dilinde eğitim düşüncesiyle kafa buldular.
Bu hengâme içinde ana dilinde eğitimi savunanlar, uluslararası sözleşmelere, çocuğun eğitim hakkı gibi metinlere atıf yapmakla yetindiler.. Bunun Türkiye’de nasıl uygulanacağı konusunda dişe dokunur projeler ortaya konulamadı.. Bu belki de bu hakkın tümden reddi ile kabul edilmesi arasındaki kavganın sonuçlanmamasından kaynaklanıyordu.. Kavramın kendisi kabul edilmeyince uygulaması üzerinde kafa yormak boşuna bir çaba sayılmış olmalı.
