İnsanlarda en önemli özellikler; “Doğruluk, dürüstlük, adil olma” diye ifade edilmekte ve bireylerinin geniş kesimi bu güzelliklere sahip olan toplumlar, öncelikli beklentileri olan huzur ve refahı kucaklamada sıkıntı yaşamazlar. Yüce dinimizin özünde doğruluk ve dürüstlüğün yer aldığını dile getiren sayısız söylemler vardır ve bu söylemler içinde en önemlisi Peygamber Efendimiz Hz.Muhammed (s.a.s.) tarafından “Münafıklığın 3 alameti” ile ilgili söylemidir sanırım. “Konuşurken yalan söyleme/verilen sözleri tutmama/kendine tevdi edilen emanetlere ihanet etme” diye ifade edilen münafıklık alametlerinin kritiği yapıldığında, dikkat çekilen hususlar elbette ki çok daha iyi anlaşılacak ve gönüllerinde Allah korkusu taşıyanlar, elçisi tarafından dikkat çekilen hususlara riayet etme noktasında duyarlı olmayı kaçınılmaz bir görev olarak telakki edeceklerdir.
Konuşurken yalan söylemenin zararları olabileceği tartışılmazdır. Verilen sözleri tutmama; başkalarına pompalanan umutların sabun köpüğü gibi sönmesine yol açacağından mağduriyetler yaşatacak ve bu nedenle “Söz ağızdan çıkar..” diye tepki toplayacaktır. Kendilerine teslim edilen emanetlere ihanet etmek ise, çok daha ağır bir sorumluluk taşımakta ve çok geniş bir alanı kapsaması durumunda arzulanmayan sonuçlara sebebiyet verebilecektir.
Günümüze dek idame ettirmeye çalıştığımız hayatımızı bir film şeridi gibi göz önünde bulunduracak olursak, münafıklıkla ilgili üç alametle çelişen durumlar varsa, onları saptamak zor olmayacaktır derken, yüce dinimizin yanı sıra dürüstlüğün önemini dile getiren çok sayıda atasözümüz olduğunun da altını çizmek isterim. Bu sözler içinde ise en fazla ilgimi çekeninin;
“Dürüstlük pahalı bir mülktür, ucuz insanlarda bulunmaz..”
diye ifade edilenidir. Anlaşılacağı gibi dürüstlük; özde/sözde/yaşayışta doğru ve tutarlı olmayı gerektiren insanın en önemli özelliğidir. Bu bakımdan dürüstlüğün ucuz insanlarda bulunmadığı söyleminin beni çok düşündürdüğünü de samimiyetle vurgulamak isterim. Yazımı, İslam dininin akıl ve mantık dini olduğunu bir hadisi şerifinde buyuran yüce Peygamber Efendimizin (s.a.s.) sözleriyle noktalıyorum.
“İnsanın dini aklıdır. Aklı olmayanın dini de yoktur.”
İnsanları diğer canlılardan ayıran, zaten akılla mücehhez kılınması özelliğidir.