Bulunduğumuz bazı ortamlarda asgari ücretten yakınan birçok gencimiz bu parayla ay sonu nasıl getirilir, bu maaşla nasıl geçim sağlanır, bu ücretle bir ailenin ihtiyaçları nasıl karşılanır, birilerinin bu sorulara makul ve mantıklı bir cevap vermesi ve kalem/kalem bunları açıklaması gerekiyor diyerek hayıflandı.
Hayıflanmakta tabii ki haklı. Şu kadarını kiraya veririm, bu kadarını temel gıda maddelerine ayırırım, şu miktarla elektrik/telefon/yakacak faturalarımı yatırırım, şu kadarıyla giyecek alırım, bu kadarıyla çocuklarımın okul masrafını öderim, şu miktarı da öngörülemeyen harcamalara veririm demeli “benzin istasyonlarındaki kuyrukların zamlardan dolayı değil de otomobil bolluğundan kaynaklandığını iddia eden ve bu milletin aklıyla resmen alay eden bazı aklı evvel siyasilerimiz.”
Asgari ücreti belirleyenlerin, emekli aylıklarını ayarlayanların, memur maaşlarını düzenleyenlerin, işçilerin toplu iş sözleşmelerine imza atanların kesinlikle bunu asgari ücret alan insanlarımıza açıklaması gerekir.
Belli ki bu şartlarda aldıkları parayla ay sonunu getiremeyen, geçinemeyen ve ailesinin ihtiyaçlarını karşılayamayan insanlar para harcamayı bilmiyorlar ve bilmiyorlar ki ay sonunu dahi getiremiyorlar.
Yoksa devletimiz bir hesap sonunda bu paralarla bir ailenin geçinebileceğinin teknik ve ekonomik kurallarını değerlendirerek bu rakamları tabii ki belirliyordur.
Bu bir devlet sırrı değilse, mutlaka vatandaşlarla paylaşılmalıdır. Görünen o ki bizim ülkemizin insanları bu değerlendirmeyi yapamıyor.
Daha kaba bir ifadeyle para harcamayı bilmiyorlar bile.
Mesela asgari ücretle ay sonu nasıl getirilir? Bir yetkili bir televizyon ekranına çıkarak, başlıklar halinde anlatıversin. Şu kadarını kiraya veririm, bu kadarıyla yiyecek alırım, bu kadarıyla çocukların okul ihtiyacını karşılarım ve şu kadarını da elektrik/telefon/doğalgaz faturalarını öderim desin. Desin ki asgari ücretle çalışanlar da öğrensin ve parasını para gibi harcamayı bilsin. Bilsin ki asgari ücretle gül gibi geçinip gitsin. Aile halkı da rahat bir nefes alsın.
Sadece asgari ücretli mi? memurlar ve emekliler için de bir televizyon programı yapılsın. Eğer bu programlar amacına ulaşamazsa Halk Eğitim Müdürlükleri kurslar açarak bu insanlara bir eğitim programı uygulasın. Belirli aralık ve sürelerle bu kurslar mutlaka yapılsın. Önce asgari ücretle çalışanlar sonra asgari ücretin altında veya o miktarda aylık alan emekliler ve memurlar bu kurslara tabi tutulsunlar ve öğrensinler bu parayla ay sonunu nasıl getirebilecekleri.
Bu kurslar için kitaplar yazılsın ve işin tekniği formüllerle izah edilsin.
Gerçi bulunduğumuz mekanda bu konuyu konuştuğumuz genç arkadaş, ortaokuldan itibaren okullara ders olarak konulmalı ve dersin adı da asgari ücretle geçinme yöntemleri olmalı önerisinde bulunarak, hem bu alanda öğretmen de yetiştirmiş oluruz dedi. Aslında hiç de fena bir fikir değil.
En azından devlet yönetiminde görev alan bir ekonomist (!) bunu televizyonda açıklayarak bir giriş yapabilir. Bundan istenilen sonuç alınamazsa bir üst ekonomist anlatabilir. Bu iş taa baş ekonomiste kadar gidebilir gerekirse. Yoksa bu insanların sızlanması bitecek gibi değil. Aldıkları parayı harcamayı bilmeyenlere nasıl para harcamaları gerektiğini öğretmek lazım ve hatta farz. Onlar bu konuyu bilmeyince pusuda bekleyen muhalefet de onlar üzerinden yönetime yükleniyor.
Bu parayı bir ailenin bir aylık masrafına nasıl yettirirsiniz? Farklı fikirleri olanlar da açıklayabilir elbette. Ama en doğrusu bu rakamı layık görenlerin açıklaması olmalı bence.
