Şehrimizde yıllar önce var olan ancak, teknolojik gelişmelere mukavemet edemeyerek yok olan birçok sanat kolları olduğunu biliyoruz. Mesela yemenicilik, terzilik, ayakkabıcılık, dabagat, helvacılık gibi. Geçmiş yıllarda şehrimizde çok sayıda usta terziler vardı. Yemenicilik, başlı başına bir sanat dalıydı. Siparişe göre özel ayakkabı imal eden iş yerleri vardı. Bunların hemen hepsi teknolojiye yenik düştüler. Yerlerini hazır ayakkabılara, hazır giyimlere bıraktılar.
Hele Bakırcılık, bir zamanlar Siirt’in en gözde mesleklerinden biriydi. Çünkü bütün kap kacak bakırdan yapılır, pas tutmasın diye yılda en az iki defa kalaylanırlardı. Siirtli bakırcılar, kalaycılar sadece il merkezinde değil, ilçelere, köylere ve hatta komşu illere giderek kalaycılık sanatını icra ederlerdi. Dolayısıyla kalaycılık mesleği de yok olan meslekler arasında.
Alüminyum, çelik, porselen ve benzeri malzemelerle kap kacak yapılmasından bu yana bakırcılık mesleği de terkedilen sanatlardan oldu. Bir zamanlar koca bir
BAKIRCILAR ÇARŞISI
bulunun Şehrimizde şimdi kala kala iki bakırcı hemşerimiz kalmış.
Geçmiş yıllarda Siirt’le ilgili olarak Valilikçe Siirt İl Yıllığı kitabının kapağında iş başındayken fotoğrafı konulmuş bulunan bakırcı mesleğinin piri hemşerimizden merhum Nasri Bakırcı’dır. Bu vesileyle kendisini rahmet ve minnetle anıyoruz.
Günümüzde artık bu meslek tam anlamıyla öldü. Bir bakırcı esnafı hemşerimiz
PERDE PİLAVI
tencereleri dışında bakırdan kap kacak yapılmadığını, yakında bakırdan yapılan
PERDE PİLAV TENCERESİNİN
yerini porselen tencereye bırakacağını, böylece bakırcılık mesleğinin tamamen yok olacağını söyledi.
Bakın, eskiden bakırla yapılan araç gereçleri sayalım ve kaybolan bakırcılık sanatını kâğıt üzerinde olsun yaşatalım.
Bakırcıların dükkânlarında işlenen ve aklımızda kalan başlıca ürünlerin Arpça ve Türkçe karşılığını okuyucularımızın dikkatlerine sunuyoruz:
MALAKA : Kaşık,
MEĞREFE : Kepçe,
ÇARĞATUN : Kepçenin çok daha büyüğü,
SAHHAN : Tabak,
SENİYE : İşlemeli büyük tabak,
MIHME : İbrik,
GIMGEM : Güğüm,
TANCARİYE : Tencere,.
MABAĞİYE : Büyük tencere,
PERDE : Perde pilav kabı,
MARCOL : İçinde çamaşırların kaynatıldığı büyük kazan.
MEĞSEL : İçinde çamaşır yıkanan leğen,
DIST : Kavurma yapımı için kullanılan kazan.
KAKBE : İçinde bulgur kaynatılan büyük kazan,
Bu yazdıklarım, sadece şu anda aklıma gelenlerdir. Evet, Siirtli bakırcılar işte bütün bunları üretir ve sadece Siirt’e değil,
(VALEYET FOK)
denilen Doğu Anadolu illerine pazarlarlardı. Aslında, bu gün ellerde dolaşan
ANTİKA
değerinde birçok bakır kap kacaklar var amma, arayıp bulmak, bulup bir müzede değerlendirmek lazım.
