Adaletiyle meşhur bir hükümdar olan Kisra hükümdarı Nuşirevan, sarayının kapısı önüne bir çan koydurmuştu. Doğrudan kendisine şikâyetlerini arzetmek isteyen tebaası, sarayın kapısı önündeki çanın ipini çeker ve huzura kabul edilirdi. Bu suretle hiçbir engelle karşılaşmadan doğrudan Nuşirevan’a sorunlarını sunmak fırsatını bulurlardı.
Bir gün yine çan çalmış, ancak, şikâyetçi huzura çıkarılmamıştı. Çanın sesini duymuş olan Padişah şikâyetçinin derhal huzuruna getirilmesini emretmiş, şikâyetçiyi Padişaha götürmekle görevli olanlar, çanı çalanın kim olduğunu araştırmışlarsa da, etrafta kimseyi bulamamışlar, durumu Nuşirevan’a arzetmişler. Nuşiravan mazereti kabul etmemiş.
“Çan çaldığına göre mutlaka bir arayan var”
diyerek, çanı çalanın mutlaka bulunmasını istemiş.
Görevliler, telaş içinde aramalarına devam etmişler. Sonra saraya yakın bir yerde başıboş gezen bir
MERKEP (EŞEK)
görmüşler. Sarayın kapısı önünden geçerken, ayağının çana bağlı ipe takıldığını ve çanın bu yüzden çaldığını tahmin ederek, durumu Nuşiravan’a arzetmişler. Nuşirevan,
“İşte şikâyetçi bu merkeptir”
diyerek huzuruna getirilmesini istemiş. Merkep, Nuşirevan’ın huzuruna çıkarılmış. Bakmış ki yaşlı, hasta, yara, bere içinde bir merkep! Emir vererek, merkebin sahibinin bulunmasını istemiş. Arayıp, merkebin sahibini de bulmuşlar ve Nuşiravn’ın huzuruna çıkarmışlar. Nuşievan hiddetle söylenmiş:
-Bu merkebin hali ne böyle!
Sahibi:
-Hayvan yaşlandı, hastalandı. Artık yük de taşıyamıyor. Ben de başıboş saldım
diyecek olmuş,
Nuşirevan aynı hiddetle:
-Bu merkebi genç ve sağlıklı olduğu sürece kullandın. Üzerine bindin, yüklerini taşıttın, yaşlanıp işe yaramaz hale gelince de sokağa saldın öyle mi!
demiş ve merkebin sahibine emir vermiş:
-Şimdi bu merkebi alıp götüreceksin. Yaralarını tedavi edeceksin. Yemini yedireceksin. İyileştirmiş olarak huzuruma çıkaracaksın. Yoksa en ağır cezayı hakkedersin!
İşte asırlar öncesine ait hayvanların haklarını bile gözetleyen bir adalet örneği ve işte günümüzde adaletin geldiği nokta! Yıllarca hizmet etmiş emeklilerini açlığa mahkum bırakan zihniyet!
