Resmi Gazete’de yayınlanan bir kararda Bitlis’in Cevizdalı Köyü’nün Şirvan İlçemize bağladığını okuduğumuz zaman acı-acı gülümsedik. Aklımıza Siirt’in üçe bölünmesi durumu geldi. 1991 yılında Siirt üçe bölünmüş 6 ilçesi, 227 köyü yeni kurulan Şırnak ve Batman illerine bağlanmıştı. Dönemin Valisi Atilla Koç’un ifadesiyle (SİİRT İKİZ DOĞURMUŞTU!) Şimdi, ufak bir köy, Bitlis’ten alınıp, Şirvan ilçemize bağlandığı için seviniyoruz!
Oysa, 1991’li yıllarda Siirt üçe bölünürken dahi nice haksızlıklara uğratılmıştı. İller ve ilçeler arasında sınırlar tespit edilirken, tabii durumların olması gözlemlenir. Vadi, dağ, tepe, akarsu ve benzeri işaretler, sınır tespitinin olmazsa olmazlarıdır. Oysa, Siirt üçe bölündüğü zaman, bunların hiç biri önemsenmemiş, mesela Kurtalan’a bağlı bir çok köy, Beşiri’ye bağlanarak Batman iline geçmesi sağlanmıştı. Sebep, o zamanın Batmanlı siyasetçilerinin ağırlıklarını koymaları, kendi oy potansiyelleri olan köylerin, kendilerine geçmelerini sağlamaktı. Yakınlık ve tabii işaretler saikiyle Siirt’e bağlı kalan ilçelerin birçok köyü haksız tasarruflarla ve tamamiyle siyasi amaçlarla İlimizden koparılmış, Batman veya Şırnak’a bağlı ilçelere geçirilmişti.
Siirtçe lügatimizde (IL RAHHAN RAHOT, INDOR ELE IL ÇAKÇAKOYE) şeklinde dillendirilen bir deyimimiz vardır. Bu deyimi (DEĞİRMENİ YİTİRDİK, DÜĞÜĞÜNÜ ARIYORUZ) şeklinde tercüme edebiliriz.
Evet, 1991 yılı Siirt açısından tam bir yıkım yılı olmuştu. İlçeleri durumundaki Batman ve Şırnak il yapılmış, Beşiri, Sason, Kozluk, Güçlükonak ilçeleri de yeni kurulan illere bağlanmıştı. 227 köy de bu yeni illerin köyleri konumuna getirilmişti.
Şimdi, Bitlis’in bir köyü Şirvan ilçemize bağlandı diye seviniyoruz. İşte, (değirmeni yitirip, düdüğünü aramak) budur. Sanki, Siirt’in üçe bölünmesi ile ilgili bir kehanet gibi duruyor.
Yeri gelmişken Ahmet ARITÜRK’ÜN Siirt’in üçe bölünmesiyle ilgili bir şiirini sunarak yazımızı noktalıyoruz:
KANADINI KOLUNU
KIRDILAR MI SİİRT’İM
ALLI TURNALAR GİBİ
VURDULAR MI SİİRT’İM
ŞIRNAK’I ŞEHR-İ NUH’U
BATMAN OLAN İLUHU
SASON İLE KOZLUK’U
ALDILAR MI SİİRT’İM
BEŞİRİ, GÜÇLÜKONAK
ARTIK SENİN DEĞİL BAK
NİCE KÖYÜNÜ NAHAK
ÇALDILAR MI SİİRT’İM
SENİ BULUP SAHİPSİZ
HEP KODULAR NASİPSİZ
GİDENE KARŞI BİR GİZ
VERDİLER Mİ SİİRT’İM
ÂBİD SAYDILAR HİÇE
HALİMİZ OLA NİCE
İKİYE DEĞİL, ÜÇE
BÖLDÜLER Mİ SİİRT’İM