Fatih Arıtürk

Bir Zamanlar, Botan Vadisi de Milli Park İlan Edilmişti!

Fatih Arıtürk

Bir zamanlar (çok değil 5-6 yıl önce)

Botan Vadisi MİLLİ PARK ilan edilmişti.

Büyük bölümü Siirt sınırları içerisinde olan bu vadi 1421 sayılı cumhurbaşkanlığı kararının, 30859 sayılı T.C. Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla

15 Ağustos 2019

tarihinde Milli Park ilan edilmişken, o gün, bugün Botan Vadisinde hiç bir çalışma yapıldığına şahit olmadık.

Botan

, Dicle Nehri'nin bir koludur. Aynı zamanda Şırnak bölgesini kapsayan tarihsel bir bölgeyi ifade eder. Siirt, Şırnak, ve Mardin'in Doğusu ile Batman Bölgesi'ni kapsar. İsmini geçmişteki

Botan Beyliği'nden alır.

Sokrates'in öğrencisi Ksenofon MÖ 400 yılında yazdığı

ANABASİS (ONBİNLERİN

DÖNÜŞÜ)

adlı eserinde nehirden oldukça fazla bahsetmiştir. Büyük bölümü Siirt sınırları içerisindedir.        1421 sayılı cumhurbaşkanlığı kararının 30859 sayılı T.C. Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla 15 Ağustos 2019 tarihinde millî park ilan edilen Botan  Vadisi’nin gerçekten çok büyük coğrafi ve tarihî önemi bulunmaktadır. Merkez, Tillo ve Eruh ilçelerini çevreleyen Botan Vadisi 120 bin dönümden ve 29 kilometrelik güzergahtan oluşmakta olup yamaç paraşütü, rafting gibi sporlara da elverişlidir.

Park, bir yerleşme merkezinde halkın gezip hava alması için düzenlenmiş ağaçlı ve çiçekli büyük bahçelere denilmektedir.

Milli Park ise turizmi canlandırmak ve tabiatı korumak için özel bir değer verilen dinlenme ve turizm alanlarına sahip olan 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ile milli park olarak belirlenmiş tabiat parçalarına verilen isimdir. Türkiye'de Botan Vadisi dahil 45 Milli Parkı bulunmaktadır.

Dünyada milli park uygulamalarına ilk kez, 1872 yılında ABD'nde 899 100 hektar büyüklüğündeki

"Yellowstone Milli Parkı"

ilanını sağlayan özel bir kanunla başlatılmıştır.

Türkiye'de ilk milli park ise 1958 yılında ilan edilen Yozgat Çamlığı Milli Parkı'dır. Orman kanununda Milli parklar  başlığı altındaki 25. maddede "Orman Genel Müdürlüğü; mevkii ve özelliği dolayısıyla lüzum göreceği ormanları ve orman rejimine giren sahaları; bilim ve fennin istifadesine tahsis etmek, tabiatı muhafaza etmek, yurdun güzelliğini sağlamak, toplumun çeşitli spor ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılamak, turistik hareketlere imkan vermek maksadıyla, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma sahaları ve orman mesire yerleri olarak ayırır, düzenler, yönetir ve gerektiğinde işletir veya işlettirir." maddesiyle  Milli Park kavramına yasal zemin hazırlanmıştır.

TÜRKİYE'DEKİ MİLLİ PARKLAR

Yozgat Çamlığı Milli Parkı, Karatepe-Aslantaş Milli Parkı, Kuşcenneti Milli Parkı, Soğuksu Milli Parkı, Uludağ Milli Parkı, Yedigöller Milli Parkı, Spil Dağı Milli Parkı, Kızıldağ Milli Parkı, Kovada Gölü Milli Parkı, Güllük Dağı Milli Parkı (Termessos), Munzur Vadisi Milli Parkı, Beydağları (Olimpos) Sahil Milli Parkı, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı, Köprülü Kanyon Milli Parkı, Ilgaz Dağı Milli Parkı, Başkomutan Tarihi Milli Parkı, Göreme Tarihi Milli Parkı, Altındere Vadisi Milli Parkı, Boğazköy-Alacahöyük Tarihi Milli Parkı, Nemrut Dağı Milli Parkı, Beyşehir Gölü Milli Parkı, Aladağlar Milli Parkı, Altınbeşik Mağarası Milli Parkı, Dilek Yarımadası, Hatila Vadisi Milli Parkı, Honaz Dağı Milli Parkı, Kaçkar Dağları Milli Parkı, Kazdağı Milli Parkı, Karagöl Sahara Milli Parkı, Saklıkent Milli Parkı, Truva Tarihi Milli Parkı,  Marmaris Milli Parkı, Küre Dağları Milli Parkı, Sarıkamış-Allahüekber Dağları Milli Parkı, Ağrı Dağı Milli Parkı, Gala Gölü Milli Parkı, Sultansazlığı Milli Parkı, İğneada Longoz Ormanları Milli Parkı, Tek Tek Dağları Milli Parkı, Nene Hatun Tarihi Milli Parkı, Sakarya Meydan Muharebesi Milli Parkı, Kop Dağı Müdafaası Milli Parkı, Malazgirt Meydan Muharebesi Milli Parkı, İstiklal Yolu Tarihi Milli Parkı ve

Botan Vadisi Milli Parkı.

Tabii, bir yeri Milli Park ilan etmek kolay da asıl olan tanımın içini doldurmaktır. Milli Park olabilmesinin şartlarını yerine getirmek, bunun için gerekli ödeneği sağlayarak, Botan Vadisini MİLLİ PARK hüviyetine getirecek tesisleri kurmaktır. Aradan 5 yıl geçti. Bu konuda hiçbir çalışmaya şahit olmadık. Dileriz ki, anımsayanlar olur da Botan Vadisine (Milli Park) payesinin biçilmesi lafta kalmaz, kuvveden, fiile çıkar…

Yazarın Diğer Yazıları