Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 1 Ocak 2019'da hayata geçirilen uygulamayla 25 kuruştan satışına başlanan plastik poşet fiyatı
1 Ocak 2025'ten itibaren 50 kuruş olacak. Marketlerden alışveriş yapanlar, kullandıkları her poşet için 50 kuruş ödeyecek.
1 Ocak 2019’da ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİ AMACIYLA başlatılan
POŞET
uygulamasında tahsil edilen paranın üçte 1’i markete kalırken, üçte’2si Çevre ve Şehircilik Bakanlığına gidiyor. Türkiye çapında düşünüldüğünde, iyi bir gelir.
İlk uygulamaya konulduğunda yasanın amacının doğa düşmanı poşet kullanımını minimuma düşürmek olduğu vurgulanmıştı. Alışverişlerde sözde vatandaşların plastik poşet yerine file, yeniden kullanılabilir çanta veya kese kâğıdı gibi çevre dostu seçenekleri kullanmalarının teşvik edilmesi isteniyordu.
Bize göre, plastik poşetlerin tamamen yasaklaması gerekir. Çocuk olduğumuz yıllarda poşet yerine fileler, kese kâğıtları kullanılırdı. Kilo işi kese kâğıtları satan esnaflar vardı. Şehrimizde, Çarşıbaşı denilen yerde, işleri sadece kese kâğıdı satışı olan esnafların varlığını dün gibi anımsıyorum.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 1 Ocak 2019'da yürürlüğe giren plastik alışveriş poşetlerinin satış noktalarında kullanıcılara ücret karşılığı verilmesi maalesef amacına ulaşmadı ama belli ki Bakanlık için iyi bir gelir kaynağı oldu. Yasa ilk çıktığında bu düzenlemeyle, ülke genelinde 31 Aralık 2019'a kadar kişi başı yıllık plastik torba kullanımının 90'ı, 31 Aralık 2025'e kadar ise 40'ı aşmayacak şekilde azaltılması hedefleniyordu. Bu kapsamda plastik torbalara uygulanacak taban ücret, her yıl piyasa koşulları ve ilgili sektör temsilcilerinden oluşan Ambalaj Komisyonunun önerisi dikkate alınarak belirlenecekti.
Yasanın en önemli kuralı ise geri dönüşümün sağlanması konusundaydı. Plastik, kâğıt, karton, cam ve benzeri dönüşümü mümkün maddelerin çöplerden ayıklanması ve değerlendirilmesi zorunluluğu vardır. Belediyelerce kurulacak
"Ambalaj Bilgi Sistemi"
üzerinden piyasaya sürülen ambalaj miktarları ile toplanan ve geri kazanılan ambalaj miktarlarına ilişkin verilerin online olarak izlenmesi sağlanacaktı. Belediyeler de maalesef bu görevlerini yerine getirmediler.
Üstelik, plastik poşetlerin paralı olması, kullanımını hiç mi, hiç etkilemedi. Siz, alışveriş yapan hiç kimsenin elinde file gördünüz veya marketlerin kese torba kullandıklarına şahit oldunuz mu. Geçen 5 yıl içinde plastik poşet kullanımında herhangi bir azalma yaşandı mı. Elbette ki hayır. Türkiye geneli için düşünüldüğünde, POŞET PARASI Çevre ve Şehircilik Bakanlığı için iyi bir gelir kaynağı. 200-300 liralık alışveriş yapmışsınız. Üzerine 50 kuruş poşet parası ödemişsiniz, ne yazar.
ANEKDOT
Zenginin biri, hizmetçisiyle birlikte gezmekteyken, insanlık hali sıkışır. Çişini yapmak için sağa sola bakınıp da tuvalete benzer bir yer göremeyince, kaldırımın kuytu bir köşesine defi hacetini yapar. Tam o sırada Belediye zabıtası başına dikilir ve ceza olarak 10 TL’lik makbuz keser.
10 TL bozuk para olmadığı için çıkarır 20 TL verir. Paranın üstünü almayı bekler. Zabıta, kendisinde de 10 TL bozuk olmadığını söyleyince Adam hizmetçisine dönerek ciddi bir üslupla söylenir:
-Sen de çişini yap! Sana da 10 TL’lik ceza makbuzu kessinler, ödeşelim!
Biz de alışverişlerimizde poşet parası olarak 50 kuruş öderken, para üstü kalırsa market görevlisine (BİR POŞET DAHA VER) DİYEBİLİYORUZ, ARTIK!!!
