Avrupa Birliği (AB) Türkiye ile ilgili yaptırım kararları almayı Mart ayına ertelemişti. ABD ise Türkiye’ye karşı yaptırım uygulamalarına başlanacağını açıkladı. ABD’nin gerekçesi Rusya'dan alınan S-400 sistemi füzeler. Bilindiği gibi, ABD ile F-35 sistemi füzelerle işbirliğimiz vardı. Ancak, Rusya’dan S-400 füzeleri alınca ABD parasını ödediğimiz halde bizi sistem dışı bıraktı.
TBMM’nde grubu bulunan beş partiden dördü, ABD’nin kararını kınayan bir bildiriye imza atarken, HDP, imza etmekten imtina etti. Ayrıca dilleri TÜRKÇE olan ve kısa adı (TÜRK KONSEYİ) olan birliğin üyeleri de ABD’nin, Türkiye’ye karşı aldığı yaptırım kararına karşı olduklarını açıkladılar.
Yine uygulanacak yaptırımlarla ilgili ABD Hazine Bakanlığından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir ve Başkanlık yetkililerinden Mustafa Alper Deniz, Serhat Gençoğlu ve Faruk Yiğit'in yaptırım listesine eklendiler. Yani bunlar ABD’ye gidecek olurlarsa, yakalanıp tevkif edilebilirler. Hani, Halk Bankası Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla da hiç günahı yokken ve tek suçu(!) hükümetin verdiği emirleri uygulamakken tevkif edilmişti ya! Savunma Sanayi Başkanı ve arkadaşları hakkında verilen karar aynıyla vaki. Yani, hükümet emir veriyor, faturası uygulayan bürokratlara çıkıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenlik ve Silahlanmayı Önleme Müsteşar Yardımcısı Christopher Ford, SSB'ye yönelik yaptırımların, başkanlığa "ABD'nin ürün ve teknolojileri için ihracat lisansı ve yetkilerinin verilmesinin yasaklandığını" ayrıca 12 aylık vadede SSB'ye 10 milyon dolardan fazla kredi tedarik edilmesinin yasaklandığını, İhracat İthalat Bankasının (ExIm Bank) SSB'ye kredi desteğinin kesildiğini ve uluslararası mali kuruluşların da kredi vermesinin engelleneceğini açıklanmış bulunmakta.
Ford, yaptırımların son zamanlarda Avrupa Birliği Zirvesinde görüşülen yaptırımlarla bir alakasının olmadığını ve yalnızca Türkiye'nin S-400 alımıyla ilişkili olduğunu belirtirken Türkiye'yi nasıl gördüklerine ilişkin bir soruya da cevap vererek: "Bu karmaşık bir ilişki. Zor bir ilişki. Sonuçları olan bir ilişki. Türkiye halen bir NATO müttefiki ve Türkiye'nin NATO'ya katkılarına çok değer veriyoruz." dedi. Türkiye'yle S-400 alımı konusunda ikna etmek adına uzun süredir diplomatik görüşmeler yaptıklarını ifade eden Ford, yaptırımların yasa gereği uygulandığını savundu.
ABD yaptırımları konusunda ayrıca ABD Dışişlerinden yapılan bir açıklamada ise SSB Başkanı İsmail Demir ve diğer yetkililere yönelik yaptırımlara yer verildi. Amerika yaptırımları ile ilgili açıklamaya göre, Demir, Deniz, Gençoğlu ve Yiğit'in ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olması yasaklandı, yetkililerin döviz üzerinden işlem yapmaları, mali kurum ve bankalar arasında ödeme veya kredi transferleri kısıtlandı ve yaptırım kapsamında ABD’ye girişlerine yasak getirildi.
ABD Kongresinin, akıllı mühimmat satışının engellenmesi gibi Türkiye'ye yönelik küçük ölçekli ambargolarının, Türkiye'nin bu mühimmatların yerli muadillerini üretmesini sağlamakla beraber bu yaptırımların da Ankara'ya milli teknoloji hamlesinden geri adım attırmasından çok, bu konudaki çabalarını artırmasına imkan sağlayacağı değerlendiriliyor.
CAATSA kapsamında alındığı belirtilen yaptırımlara göre:
"1- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara ihracat ithalat bankası desteğinin kesilmesi
2- Mal ve teknoloji ihracatı ruhsatı verilmemesi
3- ABD mali kuruluşlarından kredi tedarik edilmemesi
4- Uluslararası mali kuruluşlardan kredi verilmemesi
5- Mali kurumlara ABD Merkez Bankası ile doğrudan alışveriş yapma izni verilmemesi
6- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlarla ihale ya da sözleşme yapılmaması
7- Döviz üzerinden işlem yapılmasının yasaklanması
8- Mali kurumlar ve bankalar arasında ödeme ya da kredi transferlerinin yasaklanması
9- Yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumların ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olmasının yasaklanması
10- ABD kişi ve kurumlarının yaptırım kapsamına alınan kişi ya da kurumlardan sermaye ya da borç alışverişinin yasaklanması
11- Yaptırım kapsamına alınan kişilere ABD'ye giriş yasağı
12- Yaptırım kapsamına alınan kişi ve kurumlara benzer işlevi olan üst düzey görevlilere de yaptırım uygulanması."
Yasanın ilgili maddesine göre, Başkan, bu 12 maddeden en az 5'ini seçip uygulamakla yükümlü.
Evet, ABD’nin yaptırım kararı şimdilik bunlar. Bakalım, daha sonrasında neler çıkacak…
