Cüneyt Arıtürk

TÜRKÇE'NİN, RESMİ DİL İLAN EDİLİŞİNİN YILDÖNÜMÜ

Cüneyt Arıtürk

Türkler, İslam Dinine girince yeni dinlerinin etkisi altında uzun yıllar eğitimde Arapça ve Farsça dillerine ağırlık vermiş, eğitim ve öğretimlerini bu dillerle yapmışlardır. Bu işte yanlışlık olduğunu ilk farkeden Karamanoğlu Mehmet Bey olmuştur. 13 Mayıs 1277 tarihinde yayınladığı bir fermanla resmi dil olarak Türkçe’nin kullanılacağını ilan eden Karamanoğlu Mehmet Beyin buyruğu şöyledir:

“Bugünden sonra hiç kimse sarayda, divanda, meclislerde ve seyranda Türk dilinden başka dil kullanmaya.”

Türklerin yerleşik hayata geçip kurdukları devletlerde yazı dili olarak Uygurca, Arapça, Farsça dillerini kullandıkları, Türkçeyi arka plana attıkları bilinmektedir. Karamanoğlu Mehmet Beyin yayınladığı fermanla Türkçeyi resmi dil ilan etmesi bu bakımdan önemlidir.

Karamanoğulları Beyliği 1243 yılında yılında Kösedağ Savaşından sonra Anadolu'da başlayan beylikler döneminde kurulan bir beyliktir. Anadolu Selçuklu Devleti yıkılınca Karamanoğulları Beyliği kendisini Anadolu Selçuklu Devletinin varisi olarak görmüştür.

Osmanlı Beyliği gibi Anadolu'da kurulan beyliklerden olan Karamanoğulları varlığını sürdürememiş ve tarihi sürecini doldurarak, yerini Osmanlılara bırakmıştır.

13.yüzyıl ortalarında Selçuklular, genellikle edebi dil olarak Farsçayı, devlet işlerinde Arapçayı kullanırlardı. Halk ise öz dilleri olan Türkçeyi kullanıyordu. Karamanoğlu Mehmet Bey millet olarak birlikte yaşamanın ilk şartı gördüğü dil birliğini sağlamak amacıyla Türkçeyi resmi dil ilan etti. Bununla ilgili bir ferman çıkartarak tellallarla halka duyurdu.

Resmi Tarih bize, Türkçe’nin ilk kez 13 Mayıs 1277’de Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından çıkartılan “Bugünden sonra hiç kimse sarayda, divanda, meclislerde ve seyranda Türk dilinden başka dil kullanmaya” fermanı ile resmi dil ilan edildiğini söylüyor.  Hatta bu tarihten hareketle resmi törenler yapılıyor ve devlet kurumları Türkçe adına itibarlı ödüller veriyordu.

Ancak Osmanlı döneminde eğitimde ağırlık yine Arapça ve Farsça dillerine geçiyor. Cumhuriyetin ilanından sonra ATATÜRK’ÜN EMRİYLE kurulan Türk Dil Kurumu ile yeniden Türkçeye dönüş oluyor.

Yazarın Diğer Yazıları