RAMAZAN KÖŞESİ-3- HAZIRLAYAN:
MUHAMMED CÜNEYT ARITÜRK
Türkiye’de, hatta tüm Ortadoğu’da İslâmi kültürün en yaygın olduğu Şehrimizin Ramazan ayı ile ilgili bir hayli etkinlikleri vardı. Meselâ sahura yakın
(TABOR)
çalınırdı. Güzel sesli müezzinler,
MİNARELERDEN SİİRTÇE KASİDELER OKUR SALAVAT-I ŞERİFELER GETİRİRLERDİ.
Maalesef, bu etkinlikler, şimdi bir nostalji olarak, o yılları hatırlayanlar tarafından anlatılmaktadır.
Geçmiş yıllarda, teravih namazını müteakip söylenen Siirt’e has öyle güzel deyişler vardı ki, halâ zihinlerimize kazılmış gibi tür-ü taze duruyor. İşte, teravih namazı kılınırken söylenen Siirtlilere has mânilerden bir demet:
YA HENNEN, YA MENNEN, YEZEL CUDİ VEL İHSEN
SEBBİT KALİBNE EL İMEN, NIRCİ AFVIK VEL ĞUFRAN
YE MUEYYED, YE MUBECCED İŞFELENE FİL MİZEN
MARHABA, MARHABA ŞAHAR RAMAZAN MARHABA
MARHABA, MARHABA ŞAHAR ISYAM MARHABA
EVVEL HU, AHİR HU, ZAHIR HU, BATIN HU
KUL YE HU YE HU, YE MEN HU
HAK LEİLEHE İLLEHU SALLALA VESELLEM
ELE NUR İNNEBİ AHMEDEL MUSTAFA SEYYİDİL MURSELİN
HAK LEİLEHE İLLALLAH MUHAMMED RASULULLAH
VE İLEHUN VEHİDUN EHEDÜN SAMADA VE HEYYUN KAYYIMUN
Bir farkla ki, dördüncü ve beşinci mısralardaki
“MERHABA”
kelimesinin yerine, genelde Ramazanın onbeşinden sonra
“ELVİDEH”
kelimesi kullanılırdı. Yani, ilk onbeş gün
“MERHABA” faslı ile karşılanan Ramazan-ı Şerif, son on beş gününde ise “ELVEDA”
denilerek uğurlanırdı.
RAMAZAN FIKRASI
NIRCIL INEP U RUMMAN
Bir Ramazan ayında kızının evine misafir giden Anneannesine Ahmet Arıtürk takılarak ve Teravih namazının ara fasıllarında söylenen mânilerin kelimelerini değiştirerek şaka yollu şöyle söylemiş:
YE HENNEN, YA MENNEN, YEZEL CUDİ VEL İHSEN
SEBBİT KELİBNE EL GIZVEN, NIRCİL INEP U RUMMAN
MARHABA, MARHABA Fİ MEYME MARHABA
Hayli yaşlı olan Anneannesi de torununun söylediğinin Ramazan manileri olduğuna hükmederek ve değiştirilerek söylendiğini fark etmediği için
“AMİN, AMİN”
diyormuş. Bunun üzerine diğer ev halkı kahkahalarla gülmüşler ve büyük anneye söylenenleri bu defa duyacağı bir şekilde anlatmışlar. Tabii, o da gülmüş ve torununa
“ARA EFÊ=BAŞINA AFET”
diyerek sözde bozuk çalmış.
Ahmet Arıtürk değiştirdiği nakaratlarda
“İMEN”
yerine
“GIZVEN”,
“AFVIK” yerine “INEP”, “ĞUFRAN” yerine “RUMMAN” kelimelerini kullanmış. “MERHABA ŞAHAR RAMAZAN MERHABA” yerine ise “MERHABA, MERHABA NİNECİĞİM MERHABA” demiş…
Asıl anlamı
“ALLAH’IM KALBİMİZİ İMAN ÜZERİNE SABİT KIL, SENİN AFFINI VE ĞUFRANINI DİLİYORUZ”
olan nakarat, kelime oyunlarıyla değiştirilince:
“EY ALLAH’IM KALBİMİZİ GIZVEN ÜZERİNE SABİT KIL, SENDEN ÜZÜM VE NAR DİLİYORUZ” anlamı çıkıyormuş. “Gızven” Menengiç’in Siirtçe karşılığıdır. Inep, yaş üzüm, rumman ise nar meyvesidir.
“Ramazan” kelimesi yerine konulan “MEYME” de, “büyükanne” demektir…
RAMAZAN MANİ’Sİ
ORUÇ, ATEŞE KALKAN
MÜ’MİNİ KORUR NÂRDAN
HER GECESİ KADİR’DİR,
YALVAR VE DİLE HAK’TAN
HADİS-İ ŞERİF MEALİ ALİSİ;
Kim bir oruçluya iftar ettirirse, kendisine onun sevabı kadar sevap yazılır. Üstelik bu sebeple oruçlunun sevabından hiçbir eksilme olmaz.
(Tirmizi, Savm 82, (807); İbnu Mace, Sıyam 45, (1746))
BUGÜN İÇİN İFTAR SAATİ: 18:45
BUGÜN İÇİN İMSAK SAATİ: 04:22
