Geçmiş yıllarda yolgeçen hanına dönmüş olan Suriye sınırından Bölgemize getirilen kaçak mazotların haddi hesabı yoktu! Bu işte büyük vurgunlar olduğu, bu işi yapanların günlük kazançlarının 1 milyon TL’yi bulabildiği belirtiliyordu. Sınırdaki köylerde 1 katır sahibi olanın aylık kazancı 30 bin TL olarak hesaplanıyordu. Çünkü mazot kaçakçılığı genelde katırların sırtında yapılmaktaydı.
Vatandaşlar olarak bizi en çok ilgilendiren ise kaçak elektrik tüketimidir. Bilindiği gibi, Türkiye’de en çok kaçak elektrik kullanılan Bölge Güneydoğudur. İstatistiklere göre, kaçak elektrikte tüketim bazında liderliği 3 milyar kilovat saatle Şanlıurfa alırken, Diyarbakır 2.8 milyar kilovat saatle ikinci ve Mardin de yine yaklaşık 2,8 milyar kilovat saatle üçüncü sırada yer almakta. Kaçak elektrik için namuslu vatandaşların ödediği para 1.4 milyar lira!
Oran bazındaki kaçak rakamları ise dudak uçuklatıyor. Buna göre; Şırnak yüzde 77 kaçak elektrik kullanımı ile liderliği aldı. Hakkari'de kaçak oranı yüzde 74, Mardin'de yüzde 73, Diyarbakır'da yüzde 70, Batman'da yüzde 64. Siirt ise bu illere göre nispeten düşük. Siirt’te kaçak elektrik kullanma oranı yüzde 38.
Kaçak elektrik kullanımında Türkiye genelinde en düşük oran ise yüzde 2.3 ile Osmaniye'de. Orada da kaçak elektrik kullananlar büyük bir olasılıkla Bölgemiz halkından oraya yerleşmiş olanlardır!
Kaçak elektrik kullanımının yüksek olduğu bölgelerde bir başka zorluk ise tahakkuk eden elektrik ücretlerinin tahsil edilememesinden kaynaklanmaktadır. Kaçak elektrik kullanmayanların büyük çoğunluğu, tahakkuk eden borçlarını ödemek alışkınlığına sahip değiller. Dağıtım şirketleri alacaklarını tahsil edemediği için kâr etmediklerini ve iflas tehlikesi ile karşı karşıya olduklarını iddia ediyorlar! Elektrik piyasasında 2006 yılından itibaren fiyat eşitleme mekanizması uygulanıyor.
Bölgemizde, bazı yörelere elektrik sayaçlarının okunabilmesi için bile gidilemediği belirtilirken, kaçak elektriğin bile-bile süspanse edildiği iddiaları oldukça yaygın. Kaçak elektrik kullanımının yaygın olmasında terörün önemli etkisi olduğu, sınırda yapılan kaçakçılık olaylarına göz yumulması gibi, kaçak elektrik kullanımına göz yumulduğu iddiaları var.
Öyle anlaşılıyor ki devletin kurumları sınırdan kaçakçılığa göz yummak yanında, yöre halkının kaçak elektrik kullanmasına da bile-bile lâdes olmaktadırlar! Şunu da anımsatalım, kaçak elektrik kullanımı konusunda çıkarılan bir yasayla, kaçak elektrik kullanımından dolayı hapis cezası kaldırılmış bulunuyor.
Bu arada, elektrik ücretlerinde yeni oyunlar oynandığı iddiaları da oldukça yaygın. Daha önceleri iki ayda bir gelen elektrik ihbarnameleri özelleştirmeden sonra, artık ayda bir gelmeğe başladı. Borçlarını süresinde yatırmayanların elektrikleri kesiliyor. Açıldığı zaman da kesme-açma cezası uygulanıyor.
Bizim, her iki duruma da itirazımız yok. Elektrik ihbarnameleri varsın her ay gelsin, süresinde borçlarını yatırmayanların elektrikleri kesilsin. Bizim itirazımız, fiyatların çok yüksek olmasına ve kullanmadığımız enerjinin bedelinin
(Trafo Kaybı)
adı altında tahsil edilmesine dolayıdır!
Son yapılan zamlarla elektrik fiyatları adeta katlandı. Kullandığı elektriğin borcunu namusuyla ödeyen aboneler iki açıdan mağdur edilmektedirler. Yüksek zamlar ve kullanmadığı elektriğin ücretinin
(Trafo Kaybı)
adı altında tahsil edilmesi! Bu her iki durum da büyük bir insafsızlık ve büyük bir vicdansızlıktır!
Daha önce gelen faturalarda
(Trafo kaybı)
ihbarnamelere yansıtılıyordu. Amma, ne zaman ki haklarını aramasını bilen uyanık vatandaşlar tüketici hakem heyetlerine ve mahkemelere başvurarak
(Trafo Kaybı)
adı altında tahsis edilen paranın haksızlığını kanıtlayarak geri almak konusunda kararlar aldırdılar, ilgili birim de sözde uyanık davranarak
(Trafo Kaybı)
sütununu boş gibi göstermeye başladı. Tabii, uyanık vatandaşların haklarını mahkemeler yoluyla aramaları onları telaşlandırdı, eteklerinin tutuşmasına yol açtı!
Ancak, mızrak çuvala sığmıyor. Çünkü tükettiğimiz kilovat saati elektrik ihbarnamesinde talep edilen fatura tutarına böldüğümüz zaman, mevcut tarifeye göre iki kat elektrik parası ödediğimiz ortaya çıkıyor. Yani, ihbarnamedeki
(Trafo Kaybı)
sütunu boş bırakılmış olsa bile, fiyata dahil edildiği ortada.
Elektrik fiyatlarına yapılan zamlara mecburen
(EYVALLAH)
desek bile, kullanmadığımız ve kaçak olarak kullanıldığı anlaşılan elektriğin faturalarımıza yansıtılmasına elbette ki karşıyız. Bu iş, öyle abonelerin tek-tek başvurmalarıyla sonuçlanacak bir durum değildir. Hakkını aramaktan aciz, durumdan habersiz binlerce elektrik aboneleri var. Tüketici hakem heyeti, haksızlığa uğrayan bütün bu abonelerin haklarını aramalarında müdahil olmalı, borçlarını namuslarıyla ödeyen vatandaşlara, bir de kaçak elektrik kullanan namussuzların tükettikleri enerjinin bedeli yüklenmemeli.
Tüketilen kilovat saat belli, faturada istenilen bedeller ortada. Elektriğin kilovat saat bedeli malum. Bu mızrak, bu çuvala sığmayacağına göre, tüketici hakem heyetinin resen yapması gereken bir müdahale hakkı yok mu! Bizce, bu konuda harekete geçmek insani ve vicdani bir görevdir!
Helali, haramı bilen bir toplum nasıl olur da yüzde 76’lar düzeyinde kaçak elektrik kullanır! Toplumun helali, haramı bilme oranları kaçak kullandıkları elektrikle orantılıdır. Tabii, kaçak elektrik kullanan yalnız Şırnak, Hakkari, Mardin değildir. Özellikle bölgemiz illerinde kaçak elektrik kullanımı oldukça yaygındır. Belki de, vatandaşları kaçak elektrik tüketimine zorlayan
“yoksulluk”
gibi sebepleri de vardır!
Kaçak elektrik kullanımının, bir de namuslu vatandaşları doğrudan ilgilendiren tarafına bakalım. Bu bir gerçektir ki, kaçak kullanılan elektriğin parasını devlet, namuslu vatandaşlarına ödetiyor. Daha açık bir ifadeyle namuslu vatandaşlara Devlet tarafından zorla ödetiliyor!
Peki, kaçak elektrik kullanmak haram da, kaçak kullanılan elektriğin parasını namuslu vatandaşlara ödetmek haram değil mi. Gerek iş yerimde ve gerekse meskenimde kullandığım elektriğin aylık faturası bazen 500 TL’yi bile geçen ben ve benim gibiler, kaçak tüketilen elektrikten en çok etkilenenler sınıfına dahiliz. Çünkü ne kadar çok elektrik tüketirseniz, kaçak elektrik kullanımından dolayı faturanıza yansıyan miktar da o kadar yüksek olmakta!
Söz helale, harama getirilmişken, ben, bir vatandaş olarak, kullandığım elektrik yanında, kaçak kullanılan elektriğin ücretinin de faturama yansımasına yol açan kaçak elektrik kullanıcılarından çok, kaçak elektriğin bedelini faturama yansıtan Devlete hakkımı helal etmiyorum! Çünkü bana kaçak elektriğin bedelini ödeten, elektriği kaçak kullananlar değil, kaçak kullanılan elektriğin faturasını, faturama yansıtan Devletin kendisidir.
Ve sade bir vatandaş olarak kaçak kullanılan elektriğin bedelini faturama yansıtan Devletin yetkililerine hakkımı helal etmediğimi özellikle vurguluyorum!
Sonuç itibariyle, kullanılan kaçak mazotun da, elektriğin de ceremesini namuslu vatandaşlar çekiyorlar.