İlimize ait önemli turistik emtialar vardır. Siirt’e gelenler genelde, geri dönüşlerinde genelde hediye olmak üzere bu emtialardan götürürler. Siirtliler olarak biz de başka illere gittiğimizde, hediye olarak götürürüz. İşte, Siirt’e özgü emtialar:
SİİRT BATTANİYESİ
İnsanı sımsıcak tutan, tiftiğin doğal renkleri olan kahverengi, siyah ve beyaz renkleriyle dokunan battaniye tamamen el ürünü, Siirt’e özgü bir dokumadır. Siirt battaniyesinden bayanlar için çanta olarak kullanılan keseler de imal edilmektedir. Ayrıca, seccade olarak kullanılması da gayet yaygındır.
150 yıl önce bir siirtli tarafından dokunmaya başlandığı belirtilen Siirt battaniyesi doğal renklerden oluşur. Tiftiğin iğ ile eğrilmesinden sonra sarılarak bent dediğimiz şekle getirilir bundan sonra makara şeklindeki tahtaya sarılıp mekikte dokunacak tezgaha uygun hazırlanır. Bu aşamalardan sonra dokuma safhasına geçilir iplikler makaralı iplikler mekikten geçirilip tezgaha hazırlanmış çözgülerin arasından geçirilip deffe dediğimiz tahta ile çileler halinde dokunmaya başlanır dokuma esnasında mekik sürekli biter ve dokuyan usta bu mekiği tekrar makara ile doldurur, çözgülere eğrilmiş tiftiği dokur bu aşamalardan sonra dokuma verilen motife göre uzun sürebilir 1 ile 4 gün arasında dokuma devam eder bundan sonra dokunan battaniye tarakla taranıp tüylendirilerek battaniye tezgahtan alınıp yıkanma ve kurulama işlemi tamamlandıktan sonra satışa sunulur
Siirt battaniyesinin kalitesini etkileyen unsurların başında, dokunduğu tiftiğin kalitesi gelmektedir. Tiftiğin kalitesini etkileyen en önemli etkenlerden birisi de renktir. Tiftikte ana renkler beyaz, kahverengi ve siyahtır. En makul olan beyazdır.Tiftiğin elde edildiği bölge de kaliteyi etkileyen etkenlerdendir. En kaliteli tiftik Kastamonu tiftiğidir. Siirt battaniyelerinin kalitesini belirleyen etkenlerden birisi de dokuyucunun ustalığıdır.
Siirt Battaniyesi ev dekoru olup yatak örtüsü, yer kilimi, kanepe koltuk örtüsü olarak kullanılabilir.
Yazıhanelerde üzerine isim yazdırılmış fon olarak kullanılması da oldukça yaygındır. Çift Kişilik Siirt Battaniyesinin Ebatları: 160X220 (Standart) ama özel olarak ebatta yapılabilir. Örneğin 160x250 veya 160x300 - 80x300 Temizleme: Siirt battaniyesini makinanızda 30 derece'de tüylü tarafı içe gelecek şekilde katlaçdıktan sonra sıkmadan yıkıya bilirsiniz.. makinanınızın zorlanacağını düşünüyorsanız bu işlemi elle veya leğenle ovalıyarak yıkıya bilirsiniz. Muhafaza: Battaniye'yi nemli yerde tutmayınız. mümkün olduğunca nemli ortamdan uzak tutunuz. sandığa veya dolaba kaldırdığınızda arasına tütün veya naftalin katın bu şekilde uyguladığınız zaman battaniyeniz ömürlük kullana bilirsiniz. unutmayın kaliteli bir Siirt Battaniyesi 50 yıla kadar dayana bilme özelliğine sahiptir. dokuma da kullanılan tiftik ve çözgüleri kaliteli ve hiç bir şekilde solma ya da yıpranma yapmaz
Maalesef, Siirt’te battaniye imalatıyla uğraşanların sayıları giderek azalmaktadır. Siirt Üniversitesinin battaniyeciliği yaşatmak için bünyesinde tezgah atölyesi kurmuş olması bu açıdan önemlidir.
SİİRT KİLİMİ
Siirt Kilimi zengin bir kültürün ürünü olan, her biri ayrı bir hikaye sonucu ortaya çıkan kök boyalı kilimler el emeği göz nuru ile insanımızın duygusunu, hüznünü, neşesini yansıtan renk ve motiflere sahiptir.
Maalesef, kilimcilik de son yıllarda yok olmaya mahkum edilmiş gibidir. Eski kilim ustalarının yerlerinde yeller esmektedir.
BITIM SABUNU (SABUN GIZVEN)
Siirt Merkezi ve yöresinde yetişen GIZVEN (MENENGİÇ) bitkisinden üretilir. Kepeklenmeyi ve saç dökülmesini engelleyen bıtım sabunu bir çok dükkanda çeşitli şekillerde ve ambalajda satışa sunulmaktadır. Arapça adıyla
(SABUN GIZVEN)
olarak bilinir.
Ancak ve maalesef, işi sırf para kazanmaya dökenler, kalitesiz Bıtım sabunu üreterek, gerçek üreticilerin işlerine çomak sokmaktadırlar. Denetlenmesi imkânsız olan sabunun fiyatı bile çok değişik olmaktadır.
SİİRT FISTIĞI
Diğer fıstıklara göre daha iri ve dolgun olan Siirt fıstığı düşük kalorili ve az yağlıdır. Kolestrol düşürücü ve zayıflatıcı etkisi ile sağlık dostudur. Siirt yöresinde 10 milyona yakın fıstık ağacının bulunduğu tahmin edilmektedir. Siirt’in ekonomisine önemli bir katkı sağlamaktadır. Bunun çin de YEŞİL ALTIN olarak isimlendririlir.
Günlük kavrulmuş Siirt fıstığı yenilmesi halinde kolesterolü düşürür. Zengin demir ve B vitamini içermektedir.100 gram Siirt fıstığının 500 kaloriye denk geldiği belirtmektedir. Siirt fıstığının fazla kalori içermemesi ve bir miktar tüketilmesi halinde tokluk hissi yarattığı bilinmektedir. Siirt Fıstığının içerdiği yağın beden tarafından tamamen emilmemesi nedeniyle vücut sağlığı korunur. Bir kısım uzman tarafından yapılan araştırmalarda zaten Siirt fıstığının hücreleri tarafından emilmediğini göstermiştir. Hakeza Siirt fıstığının tüketici dostu olduğu bilinmektedir. Hakeza Siirt fıstığını açarken harcadığımız enerji, Siirt fıstığından almış olacağımız %41 oranında kullanmamız anlamına gelmektedir. Büyük bir protein deposu yapısına sahip olan Siirt Fıstığında A, E, C, B, B1 ,B6 vitaminleri yönlerinden zengin bir besin deposu içeriğe sahiptir. Siirt Fıstığı en güzel bir tabirle insan vücudu ile dosttur. Ruhsal yönden ve Fiziksel yön açıdan insana enerji sağlar. Kan içerisindeki yağ kolesterol dengesini sağlar. Siirt Fıstığı içerisinde yer alan kalsiyum ve fosfor kan basıncının düzelmesi etkisine sahiptir. Kilo aldırmaz. Kemik ile Diş sağlığı açısından önem arz etmektedir. Bayan ve Erkeklerde cinsel hazzı ve isteği arttırır. Erkeklerde sperm sayısının arttırdığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Yağsız protein yapısı nedeniyle kilo aldırmaz.
PERVARİ BALI
Üretiminde şeker ve yem gibi katkı maddeleri içermeyen, kokusu ve rengi ile ön plana çıkan kara kovan balıdır. Pervari ilçesinin Çemikari yaylasının balları özellikle tercih edilir. Çünkü, bu yaylada binbir çeşit çiçekler vardır ve arılar yaylanın çiçeklerindeki balözünden bu balı imal etmeketedirler. Mide hastalıkları dahil bir çok derde devadır. Zindelik kaynağı olan balın dolaşım ve sindirim sistemine iyi geldiği kabul edilmektedir. Özellikle karakovan balı aroması ve yoğunluğu nedeniyle son derece kaliteli bir baldır.
Rakımı 2600 olan herekol dağı eteklerine doğru uzanan geniş yaylalara sahip olan ve ilkel örme sepet karakovanlarda üretilmektedir. Yayla; rakım ve bulunduğu konum itibariyle organik karakovan balı üretimi için son derece elverişli bir doğal bitki örtüsüne ve coğrafi şartlara sahip bir yer olması, Pervari Balı kalitesini belirlemede en önemli etken olarak karşımıza çıkarmakta ve gerçek bal kriterlerinin üzerinde çok kaliteli Karakovan Balı üretimi yapılmaktadır.
Pervari yaylalarına has endemik bitki örtüsü, balımızın kalitesini artırmakta ve iklim şartları doğal bitki örtüsü bal üretimi konusunda az ve kaliteli
doğal karakovan balı üretimi
için yıllık verime bağlı olarak ortalama 750 kg'dır...
ZİVZİK NARI
Adını yetiştiği bölge olan Şirvan ilçesine bağlı
Zivzik (DİŞLİNAR) KÖYÜNDEN ALAN ZİVZİK
NARININ
taneleri nohut büyüklüğündedir. Küçük çekirdekli ve yumuşak bir nar türüdür. Düşük asitli, bol sulu, eşsiz araması ve tadıyla şifa kaynağı bir üründür.
Adını yetiştiği bölge olan Şirvan İlçesine bağlı Zivzik (Dişlinar) Köyü'nden alan bol sulu, eşsiz aromalı, aylarca dayanabilen şifa kaynağı bir üründür. Bir Zivzik narı ortalama 200 gramdan başlıyor, 800 grama kadar çıkıyor. Taneleri nohut büyüklüğünde. Çekirdeği küçük ve yumuşak. Asit oranı düşük. Tadı mayhoş. Evlerde depolanan narların kabuğu kurudukça rengi pembeden kreme dönüyor. Ayrıca, sonbaharda toplanıp Kış ayları için depolanan Zivzik Narı, kışın depolardan çıkarıldığı zaman kabukları sertleşmiş olur. Ancak içteki tanelerin özü ekşi olan bu meyve olgunlaşarak tatlanır. Bilim adamları, özellikle de enfeksiyon hastalıkları açısından risk altında olduğumuz bu kış aylarında bol bol nar tüketmeyi öneriyorlar. Cennet meyvesi olarak anılan nar, sağlık açısından kış aylarında bol bol tüketilmesi gereken bir meyve olup, yaz aylarında da serin meyve suyu ya da ferahlatıcı bir kokteyl olarak karşımıza çıkar. İnsan sağlığına olan faydalarını saymakla bitirmek mümkün değil. Onun sadece meyvesi değil, çiçeği, çekirdekleri, suyu ve kabukları da çeşitli karışımlar halinde tıbbi olarak kullanılır. Güçlü bir antioksidan kaynağı olan Zivzik Narı’nın mevsiminde tüketilmesi gerektiğini söyleyen uzmanlar, bebek sahibi olmak isteyen babalar için de sperm kalitesini arttırıcı özelliğine dikkat çektiler. Çağımızın önemli hastalıklarından olan kanser, kalp hastalıkları, yaşlanma, katarakt, diyabet ve çölyak gibi hastalıklardan korunmak için vücudun antioksidan besinlere ihtiyaç duyduğunu belirten uzmanlar, Zivzik Narı’nın etkili bir besin kaynağı olduğunu söylüyorlar. Son yapılan çalışmalarda Zivzik Narı’nın hücre yaşlandırıcı, kansere, vücutta doku hasarına karşı oluşan iltihaplanmaya, yüksek kolesterole, diyabet ve prostat gibi hastalıklara karşı koruyucu etki gösterdiği ortaya çıktı. Aynı zamanda Alzheimer hastalığına karşı önleyici olan Zivzik Narı’nın bebek sahibi olmak isteyen babalar için de sperm kalitesini arttırıcı rol oynadığı belirtiliyor.
