5/6 Mayıs HIDRILLEZ GÜNLERİDİR. Bu gelenek Orta Asya Türklerinden başlayarak günümüze kadar gelmiştir ve sürdürülmektedir. Ortadoğu ve Anadolu'da kutlanır.
Hıdrellez, Peygamber oldukları kabul edilen Hızır Aleyhisselam ile İlyas Aleyhisselâmın yıl içinde buluştukları günler olarak kabul edilir. Bu iki peygamberin manevi varlıklar olarak hayatta olduklarına inanılır. Bunlardan Hızır Aleyhisselam karada, İlyas Aleyhisselâm ise denizlerde olan ve sıkıntıya düşen müminlerin imdatlarına geldikleri kabul edilir.
Hıdrıllez günleri ile ilgili inançlar çeşitlidir. Hıdrıllez günlerinde gül ağacının dibine para bırakmak, deniz ya da dere kenarından dilek tutularak toplanan 41 taşı 1 yıl boyunca saklayarak bir sonraki Hıdrellez’de bu taşları suya atılıp yenisini toplamak, 5 Mayıs gecesi sağlık, bereket için ateşin üzerinden 3 kez atlamak, ateşin üzerinden atlarken dilekte bulunmak, Hıdırellez sabahında bir akarsu kenarına çamurdan ev yaparak içine buğday koymak ve o buğdayın, eve bolluk ve bereket getireceğine inanmak, beyaz elbise giyinmek, yeşillik alanlarda gezmek, çiçek toplamak, kurban kesmek, yerde yuvarlanmak, bekâr erkek ve kızların hayırlı eşlere kavuşmaları için genç kız ve kadınlardan yüzük, küpe gibi eşyalarını çömleğe atmaları ve Hıdrıllez günleri boyunca bekletmek gibi…
Evet, Peygamber oldukları kabul edilen ve ölümsüzlük iksiri içtiklerine inanılan Hızır ile İlyas’ın her yıl bir araya geldiklerine inanılan günler HIDRILLEZ GÜNLERİDİR. Hızır ve İlyas Peygamberlerin her yıl miladi takvime göre 5/6 Mayıs, Rumî takvime göre ise 23 Nisan`a rastlayan günlerde buluştuklarına inanılan günlere (HIDRILLEZ GÜNLERİ) denilir. HIDRILLEZ günleri duaların kabul edildiği, bolluk-bereket simgesi günler olarak kabul edilmiş ve asırlardan beri kutlana gelmiştir.
Kur’an-ı Kerim’de adları geçen 25 peygamber vardır. Bunlar Hazreti Adem, Hazret-i İdris, Hazret-i Nuh, Hazret-i Hud, Hazret-i Salih, Hazret-i İbrahim, Hazret-i Lût, Hazret-i İsmail, Hazret-i İshak, Hazret-i Yakup, Hazret-i Yusuf, Hazret-i Şuayb, Hazret-i Musa, Hazret-i Harun, Hazret-i Davud, Hazret-i Süleyman, Hazret-i Eyyub, Hazret-i Zülkif, Hazret-i Yunus, Hazreti İlyas, Hazreti Elyesa, Hazreti Zekeriyya, Hazreti Yahya, Hazreti İsa ve HAZRETİ MUHAMMED (Peygamberimize ve cümle peygamberlere salat ve selam olsun) tir.
Peygamber olup olmadıkları kesin olmamakla birlikte adları geçen isimler arasında Hızır, Meryem, Lokman, Zülkarneyn, Üzeyir gibi Allah dostu oldukları kesin isimler geçmektedir. Bunlardan Hazret-i Hızır’ın ve Hazret-i İlyas’ın ölümsüzlük iksiri içtiklerine ve ölümsüz olduklarına inanılır. Nitekim Büyük mutasavvıf ve şair yunus Emre bir şiirinde:
YUNUS EMRE BU DÜNYADA
İKİ KİŞİ KALIR DERLER
MEĞER HIZIR, İLYAS OLA
ÃB-İ HAYAT İÇMİŞ GİBİ
derken bu inancı dillendirmektedir.
Hızır ve İlyas Peygamberlerin buluştukları günün adı olarak dillendirilen HIDRILLEZ sadece Türkiye’de değil, bütün Orta Asya Türki devletlerinde de kutlanmaktadır. İnanca göre Hızır makamına çıkıp da Hızır’dan ders alan velilerin de olduğu, bunların Hızır gibi darda kalanların imdadına koştuğu, bu yüzden de onların da Hızır’ın kendisi sanıldığı rivayet edilir. Bunun için dilimizde “Her geceyi Kadir, her kişiyi Hızır bil” denilmektedir.
Hıdrıllez’de yapılan etkinlikler arasında ateş yakıp üzerine atlamak, çeşitli şekillerde dilekler tutmak, ev sahibi olmak, evlenmek isteyen bekârlar için dua etmek, yapılan duaların kabulü için sadakalar vermek, oruç tutmak, kurban kesmek gibi adetler bulunmaktadır. Hıdrellez’de baht açma törenleri oldukça yaygın olarak uygulanır. Talih ve kısmet açtırmak isteyen genç kız ve kadınlardan yüzük, küpe gibi eşyalarını çömleğe atmaları istenir ve çömleğin üzerine su eklenerek ağzı kapatılır. Kapalı çömlek bir gece boyunca bir gül ağacının dibinde bekletilir. Ertesi günü bir araya toplanan kadınlar, çömleği ortaya koyarak maniler eşliğinde eşyaları çıkarmaya başlarlar.
Evet HIDRILLEZ
bir ümit ve iltica kapısı olarak asırlardan beri uygulanan geleneklerimizdendir. İstedik ki geleneklerimizde önemli bir yeri olan Hıdrıllezi idrak ederken okuyucularımızın GÜNLERİNİ TEBRİK EDELİM, TUTACAKLARI HAYIRLI TÜM DİLEKLERİNİN GERÇEKLEŞMESİNİ YÜCE ALLAH’TAN NİYAZ EYLEYELİM.
