Cüneyt Arıtürk

EYYAM-I BAHUR (31 TEMMUZ-7 AĞUSTOS)

Cüneyt Arıtürk

İnsanoğlu, yaratılışından bu yana doğayı gözetim altına almış, iklimlerin, mevsimlerin, soğukların, sıcakların zamanlarını tespit etmiş, yıllar içinde neyin ne zaman olacağını, hangi doğa olaylarının ne zaman meydana geleceğini bilir hale gelmiştir. Yılın 365 gün olduğunu, bu 365 günde dört mevsim yaşandığını anlayarak bunları sonbahar, kış, ilkbahar ve yaz olarak tesmiye etmiş, yılı 4 mevsime, mevsimleri de 4 ay’a bölerek hesabını kitabını ortaya çıkarmıştır.

Yine insanoğlu tecrübeleri sonucu yılın en soğuk günleriyle, en sıcak günlerini tespit etmiş, en soğuk günlere ERBAİN, en sıcak günlere ise (SAM SICAKLARI) adını vermiştir. Bu terimler, bizim ülkemiz için geçerli olmakla birlikte, dünyanın her tarafında mevsimler, aylar, sıcaklar, soğuklar tesmiye edilmiştir. İnsanların asırlara dayalı tespitlerinin ne derece doğru olduğu, hala vasıflarını korumalırından belli  olmaktadır.

İşte, bu tespitlerlerden biri olarak bizim insanlarımızın kullandıkları (EYYAM-I BAHUR) deyimi bulunmaktadır.

Temmuz ayının ortalarından itibaren Eyyam-ı Bahur, Türkiye genelinde kendini hissettirmeye başlamış bulunsa da tarih olarak 31 Temmuz 7 Ağustos günleri arasında yaşanan sıcaklar anlamında kullanılır.

Eyyam-ı Bahur, Arapça kökenli olup zaman içinde adeta Türkçeleşmiş ve Türkçe bir deyime dönüşmüştür.

Arapça kökenli Türkçe sözcük olan Eyyam ı bahur, yaz mevsiminin en sıcak ve boğucu günleri için kullanılan bir deyimdir.

Her iki yarımkürede de yaşanan eyyam -ı bahur, Kuzey yarımkürede, temmuz ve eylül tarihleri arasında; Güney yarımkürede ise bu tarih ocak ve mart arasına yaşanmaktadır.

Eski bir inanışa göre, bu sıcak günlerin Büyük Köpek Takımyıldızı’nda bulunan Sirius çift yıldızıyla bir bağlantısı vardı. Antik Yunan ve Antik Roma kültürlerinde de yaygın olan bu inanış nedeniyle bu günler Latince diēs caniculārēs olarak anılmaktaydı. Çağdaş Avrupa dillerinde bu terimden türeyen adlar hâlen kullanılmaktadır. (İngilizce: Dogdays, Almanca: Hundstage gibi…) Türkçede kullanılan eyyamıbahur terimi kullanılırlığını büyük ölçüde yitirmiş olup, bunun yerine cehennem sıcakları, Afrika sıcakları gibi terimler kullanılmaktadır.

Özellikle şu hususu anımsatmakta yarar var. Eyyam-ı Bahur günleri kalp ve göğüs hastalıkları olanlar için riskli dönemlerdir. Kişilerde aşırı stres ve asabiyet görülebilir. Orman yangınları başlayabilir. Enerji hattı kablolarının esnemesi, yol malzemelerinin erimesi ya da demiryollarında rayların genleşmesi gibi nedenlerle can ve mal kaybına neden olan kazalar yaşanabilir. 2000'li yıllarda, Avrupa'daki sıcak hava dalgalarına bağlı sağlık sorunlarından her yıl on binlerce kişi yaşamını yitirmiştir.

Yaz mevsiminin en sıcak ve boğucu günlerini ifade etmek için kullanılan eyyam-ı bahur günlerine girmiş bulunmaktayız. Bu günlerde alınması gereken tedbirleri, uzmanlarının tavsiyeleriyle, okuyucularımıza aktarıyoruz.

İşte, Eyyam-ı Bahur Günleriyle ilgili Uzman önerileri:

-10.00-16.00 saatleri arasında güneş ışınlarına maruz kalmayınız. Mümkünse hiç dışarı çıkmayınız. Gölgelik yerlerde oturunuz.

-Açık renkli ve bol giysiler giyerek vücudunuzu güneş ışınlarından koruyunuz.

-Bol-bol su içiniz. Sıvısı bol yiyecekler tüketiniz.

-Güneş altındaki yorucu faaliyetlerden kaçınınız.

-Orman yangınlarına karşı dikkatli olunuz.

Yazarın Diğer Yazıları