Bütün dünyayı etkisi altına alan salgınla beraber dilimize yerleşen yabancı kelimeler oldu. Tabii bunların başında
CORONAVİRÜS
gelir. Çünkü hastalığı konulan isim budur. İlk olarak 1960’lı yıllarda görülen Corona virüsün, 2019 yılında Çin’in Hubei eyaleti Wuhan şehrinde hortlaması ve bütün dünyayı sarması, haliyle hastalığın mahiyeti hakkında bilgi sahibi olmak zorunluluğunu doğurmaktadır.
Akciğer hastalığına neden olabilen ve tedavi edilmediğinde ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromu gibi hastalıklara yol açan Corona virüsü genellikle hafif ve orta şiddette üst solunum yolu hastalıklarına neden olur. Ateş, öksürük, nefes darlığı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtileri olan hastalığa
COVID-19
denilmesinin elbette bir sebebi vardır. CO (Corona) anlamına gelmektedir. VI ise (Virüs), D (Disease - Hastalık) demektir. (19) ise pandeminin başlama tarihi olan 2019’un kısaltılmışıdır.
Yine bugünlerde en çok kullanılan ve dillerden düşmeyen kelimelerden biri de
(PANDEMİ)dir.
Peki
(PANDEMİ)
ne anlama gelmektedir. Bu kelime salgın bir hastalığın çok geniş bir alana yayılmasına verilen isimdir. Salgının evrensel olduğunun vurgusudur.
Salgından dolayı sık-sık kullanılan kelimelerden biri de
(FİLYASYON)dur.
Eski Türkçede yavru, çocuk, evlat anlamlarında kullanılırdı. Kız ve erkeklerin tümünü kapsar. (Dallara ayrılma), (Aynı kökten gelme), (Kök), (Köken), (Çıkış nedeni), (Kaynak), (Kaynak incelemesi), (Kaynak araştırması, (Bulgu nedeni), (bulgu kökeni), (Bulaşmanın kimden kime geçtiğini, toplam etkilenme sayısını belirleme işlemi) gibi anlamları bulunmaktadır. Coronavirüs ile ilgili olarak kullanılmasının sebebi isi bu bulaşıcı hastalığın kaynağını tespit etmek için yapılan çalışmaları ifade etmektedir.
Nitekim, tüm dünyada hayatı felç etmeye devam eden corona virüsü, Türkiye'de yayılmaya devam ederken Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın
FİLYASYON
ile ilgili
“Bu kelimeye dikkat edin. Bu kelimeyi artık çok daha sık
duyacaksınız.”
açıklaması bundan dolayıdır.
FİLYASYON,
herhangi bir bulaşıcı hastalığın hangi sebeplerden kaynaklandığının tespit edilmesi işlemine verilen isimdir. Başka bir deyişle kaynak arama çalışmasıdır. Bu çalışmalar neticesinde tehlikenin hala devam edip etmediği ve başka insanların risk altında olup olmadığı gibi önemli bilgiler elde edilebilmektedir.
CORONAVİRÜS, PANDEMİ VE
FİLYASYON
kelimelerinin anlamlarını özet olarak sunduktan sonra, şimdi de bu salgın hastalıktan kurtulabilmek için yapılması gerekenleri bir kere daha tekrarlayarak yazımızı noktalayalım:
Ellerimizi sık sık, 20 saniye süreyle su ve sabunla yıkayalım. Küçük çocukların da aynı şekilde ellerini yıkamasını sağlayalım.
Su ve sabun bulunamıyorsa alkol bazlı bir el dezenfektanı kullanalım.
Öksürürken veya hapşırırken ağzımızı ve burnumuzu kağıt mendille kapatalım, ardından mendili mutlaka çöpe atalım.
Kirli ellerle ağzımıza, burnumuza ve gözlerimize dokunmayalım.
Corona Virüs belirtileri olan ya da teşhisi konmuş hastalarla aynı kaptan yemek yemeyelim, aynı bardağı paylaşmayalım, sarılmak ve öpüşmek gibi kişisel temastan kaçınalım.
Kapı kolları ve oyuncak gibi sık dokunulan yüzeyleri temizleyelim ve sık-sık dezenfekte edelim.
Bütün insanlığın bir an önce CORONAVİRÜS PANDEMİSİNDEN KURTULMUŞ OLMASI DİLEKLERİMİZLE..
