Hac geleneklerini hatırlatmaya çalıştığımız yazımızın son bölümüne geldik.. Hacılar üç gün boyunca evden dışarı çıkmazlardı.. Birçoğu kutsal topraklardan aldıkları fistanlar içerisinde gelen konukları karşılarlardı.. Gelen her konuk yaşça daha küçük veya daha büyük olsun, mutlaka sağ elinin avucunu öpmeye çalışırdı.. Bunun gerekçesi de hacıların avuç içleri ile hem Kabe’nin örtüsüne hem de Hacer’ül Esved’e dokunmuş olmalarıydı.
Gelen konuklara hurma ve zemzem suyu ikram edilirdi.. Genelde küçük şişelerde parfüm, takke veya tespihte hediye edilirdi.. Ancak asıl hediyeler “hacı armağanı” olarak adlandırılan hediyelerdi.. Aile bireyleri ve evli kızlarının yanı sıra, hacca gidilirken battaniye, pasta ve benzeri hediye getiren ailelere bunların karşılığı olarak mutlaka kutsal topraklardan getirilen bir hediye gönderilirdi.
Bir de hacı mevlidi vardı.. Hacı eve girerken kesilen kurban etinden akraba ve yakın tanıdıklara bir akşam ziyafet verilir, ardından mevlidi şerif okutturulurdu.. Bu mevlidi şerifte ya lavaş ekmek ile tahin helvası ve cevizli helva, ya da baklava ikram edilirdi.. Bu mevlidi şeriflere mutlaka mahallenin yoksullarından birkaç tanesinin davet edilmesine özen gösterilirdi.. Hatta verilen ziyafette ikram edilen yemeklerden ve helva veya tatlılardan da bu yoksul ailelerin evlerine gönderilirdi.. Böylelikle güzel bir yardımlaşma ve dayanışma örneği verilirdi.
Günümüzde bu geleneklerden pek söz etmek artık mümkün değil.. Kimse kutsal topraklara battaniye ve namazlık götürmüyor.. Çünkü boş evler yerine artık otellerde veya dayalı döşeli evlerde kalınıyor. Bayanlar arasında yapılan kına adeti unutuldu.. Yapılanlarda evin hanımları arasında çok dar kapsamlı olarak yapılıyor.. Artık yıllardan beri Şeyhut Türki tepesine ve minarelerin şerefelerine çıkılmıyor.. Hacı ekmeği, iğne, iplik ve helva dağıtımı da çok nadir yapılıyor.. Yapanlarda iğne ve ipliği göndermiyorlar.. Birçok aile bunun yerine toplu olarak bir ya da bir kaç aileye yardım yapmayı tercih ediyor.
Kurban kesimi de eskisi kadar yaygın değil.. Birçok kişi kurbanını kutsal topraklarda kesmeyi tercih ediyor.. Aynı şekilde Mevlidi Şerif okutturma geleneği de unutuldu.. Avuç içinin öpülmesi adeti de terk edildi.. Hacı adayları artık üç gün boyunca evde kalmıyorlar.. Konuklar gece evine gidip hacı adayını ziyaret etmeyi ve kutlamayı tercih ediyor.. Hacı armağanları dediğimiz hediyeleşme de çok dar kapsamlı yapılıyor.
