Coronavirüs salgını birçok şeyden bizleri mahrum ettiği gibi hac ibadetinden de mahrum etmişti.. Gelin biz yıllar öncesinin hacı uğurlamalarını hatırlayalım. Yıllar önce hac ibadetini yerine getirmek isteyenlerin neredeyse iki elin parmaklarındaki sayıya eşit olduğu dönemlerde, bu konu çok önemliydi.. Çok az kişi çok büyük bir maddi külfet ve fiziki zorluklarla karşılaşarak bu ibadeti yerine getirebildiği için gidenler için büyük uğurlama ve karşılama törenleri yapılırdı.
Deve ve at sırtında kervanlarla gidilen dönemi hatırlamıyorum ama sanırım büyüklerimden duyduklarıma göre, o zamanlar hacı adayları meşhur Akabe yolu üzerinden kutsal topraklara uğurlanırdı.
Ancak ben otobüslerle yapılan seyahatleri hatırlıyorum..1960’lı yılların ilk yarısından itibaren artık Siirt’ten bir, hatta bir kaç otobüs dolusu hacı adayı çıkmaya başladı.. O dönemlerde de hacı adayları Şeyh Ebul Vefa’nın önünden törenle uğurlanırlardı.
Bu törenlere değinmeden daha öncesine değinmek gerekiyor.. O dönemlerde hac ibadetini yapmak isteyenlerin hazırlıkları aylar öncesinden başlardı.. Öncelikle yol arkadaşları belirlenir ve bir seyahat firmasında yer ayırtılırdı.. Şimdi ki zamanlarda herkesin pasaportu hazır olmadığı için öncelikle pasaport için gerekli başvurular yapılırdı.
Bu işlemler tamamlandıktan sonra sıra yolculuğa yakın günlerde yiyecek hazırlığı ve battaniye alımına gelirdi.. Çok uzun süre dayanıklılığa sahip oldukları için tandırda keek ekmeği ve bakısmayat dediğimiz bir nevi simit hazırlanır, peynir alınırdı.. Birkaç kilo et alınarak kavurma olarak pişirilirdi.
Bir de battaniye ve namazlık alınırdı.. Her hacı adayı genellikle iki battaniye ve bir namazlık alırdı.. Hac süresince konakladıkları yerlerde veya Mekke ve Medine’de kiraladıkları evlerde bu battaniyeleri altlarına ve üstlerine sererlerdi.. Dönüşe yakın günlerde bu battaniyeler ve seccade elden çıkarılırdı. Kimi başka ülkelerden gelen bir hacıya hediye ederken, kimileri de bir başka hacının bir eşyası ile takas ederlerdi.. Az da olsa satanlarda çıkardı.
Bu arada evin hanımları da bir yandan ekmek bakısmayat ve kavurma yaparken, öte yandan tıpkı bir bayram temizliği gibi evlerini temizlemeye başlarlardı.. Yolculuğa bir hafta on gün kala artık misafirler akın etmeye başlarlar.. Akraba ve yakın tanıdıklar hacı adayına hediye olarak, battaniye, namazlık, çay şekeri, evde yapılmış baklava, pasta veya kurabiye gibi çeşitli hediyelerde getirirlerdi.
Bu konuya yarınki yazımızda da devam edeceğiz.
