Ayhan Mergen

SİİRT'TE DOKUMACILIK(1)

Ayhan Mergen

Siirt’in el atılmayan ve üzerinde yeteri kadar araştırılmayan kültürel ve ekonomik konularından biri de dokumacılıktır.

Yaptığım küçük ölçekli araştırma ve kısmen kendi gözlemlerime dayanarak 1950’li yılların ilk yarısına kadar Siirt il genelinde dört çeşit el dokuması yapıldığını belirtebiliriz.

Bunlardan ilki, makinelerle dokunmuş kumaşların hayatımızla birlikte tarihin derinliklerindeki yerini alan ham kumaş dokumacılığıdır.

Yaşlılardan edindiğim bilgiye göre, bu kumaş çok ince pamuk ipliklerden el tezgahlarında dokunuyor ve beyaz renkli bu kumaş giysilerde kullanılıyordu.

Bugün ham kumaş dokumacılığı gibi, tarihteki yerini alan bir başka dokuma çeşidi de “cecim” dokumacılığıydı. Son yıllarını hatırladığım bu dokumada yün ipliklerden el tezgahlarında dokunuyordu.

Belirli renklerdeki ipliklerle kare şeklinde desenler oluşturuluyordu. Bu dokuma türü, geçmiş yıllarda hemen her evde bulunan yüklükler için örtü, yorgan üstünde ve yerlerde yaygı şeklinde kullanılıyordu.

Siirt il merkezindeki bu dokumacılık 1970’li yıllara kadar varlığını sürdürdü.

Kaybolmayan ancak kaybolma yolunda çok büyük bir hızla ilerleyen bir dokuma çeşidi de tiftik battaniyeciliğidir.

Namazlık, heybe, atkı ve bere üretimi yapılan bu dokuma türü,  günümüzde yüksek maliyeti nedeniyle günümüz teknolojisinin seri üretim dokumaları karşısında her geçen gün biraz daha kayboluyor.

-30 derece de bile insanı sıcak tutardı. Bir dönem Halk Eğitim Merkezi bünyesinde battaniye dokuma kursları bile açıldı.

Bu konuyu ele almaya devam edeceğiz.

Yazarın Diğer Yazıları