Siirt, Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerine kadar bölgenin eğitim, ticaret, sanat ve üretim alanlarında merkezi konumundaydı.
Başta Tillo olmak üzere, il geneline yayılmış çok sayıda bulunan medreselerde yetişen din adamları ve Kuran hafızları bölgenin de ötesinde Mısır’dan İstanbul’a kadar geniş bir İslam Coğrafyasında hizmet veriyorlardı.
Kuzey’den Güney’e, Doğu’dan Batı’ya doğru giden başta ipek yolu olmak üzere, çok sayıda kervan yolunun üzerinde olması Siirt’in ticari bir merkez olmasını ve Siirtlilerin de ticareti öğrenmelerine imkan sağlamıştı.
Bölge illerinin özellikle yaz sebze ve meyveleri Siirt’ten gidiyordu. Ticareti iyi bilen Siirtliler bölge illerine yerleşerek, o illerin ticari hayatlarını canlandırmış ve Siirt’le de bağlarını koparmayarak ilimizde üretimi yapılan ürünlerin satışını bulundukları illerde yapmışlar.
Bu sayede Siirt’te üretilen helva, tahin, battaniye ve namazlık gibi ürünler geniş bir coğrafyada kendilerine pazar bulmuşlar.
Bunlarla beraber kuru üzüm ve pestil gibi ürünlerle özellikle yaz sebze ve meyveleri bu illerde tüketiliyordu.
Burada en ücra köy ve mezralara kadar giderek, köylülerin ihtiyaç duyduğu ürünleri ayağına kadar götürüp elindeki ürünlerle değiştiren Siirtli çerçileri de unutmamak gerekiyor.
Yine bakırcılar bölge geneline yayılır, bakır kap satar ve mevcut kapları kalaylarlardı. İnşaat ustaları da ev, cami ve benzeri binaları inşa ederlerdi.
Yine çok geniş bir coğrafyadaki çocukların sünnet işlemi Siirtlilerin uhdesindeydi. Ağırlıklı olarak Tillo ilçemizden olmak üzere, her yıl onlarca fenni sünnetçi adeta turneye çıkar gibi bütün bölgeyi en küçük mezraya kadar ziyaret ederek sünnet çağına gelmiş çocukları sünnet ederlerdi.
Bu konuyu ele almaya devam edeceğiz.
