Restorasyonun kısa ve basit tanımı, tarihi bir eseri aslına uygun olarak yeniden yapmak ya da tamir etmektir.
Peki ülkemizde ve ilimizde bu işler gerçekten de böyle mi yapılıyor? Sanırım buna evet cevabını verecek kişi sayısı ülke genelinde çok azdır.. Çünkü restorasyon çalışmaları ülkemizde de ilimizde de böyle yapılmıyor.
Bir mimar oturuyor, kendi kafasına ve gönlüne göre bir proje çiziyor.. Ardından restorasyon olduğu gerekçesiyle çok büyük paralarla bu projelerin uygulanmasına başlanıyor.. Sonuçta da aslından çok uzakta, çoğu zaman adeta bir hilkat garibesi eserler ortaya çıkıyor. Siirt’te buna ilişkin çok örnekler var.. Eskilerden günümüze doğru birkaç örnek verelim.
1960’lı yıllarda restore edilen İbrahim Hakkı Hazretlerinin türbesi.. Cas olan bu türbe, kesme taştan yapıldı.. Üstelik ışık düzeneğinin çalışmasını sağlayan pencerenin yerinin kaydırılması nedeniyle yaklaşık 60 yıl boyunca bu düzeneğin çalışmamasına neden olundu.
Yine o yıllarda restore edilen Anadolu Selçuklu eseri Ulu Camiinin iç sıvası beton yapılmıştı.. El insaf, bin yıl öncesinde çimento var mıydı? Allah’tan 2010 yılındaki restorasyonda bu hata birazda ÇEKÜL Vakfı temsilcisi olarak benim de katkılarımla düzeltildi.. O dönemde bu hatadan benim bilgilendirmemle haberdar olan milletvekillerimiz Afif Demirkıran ve Yılmaz Helvacıoğlu’na verdikleri destekten dolayı buradan bir kez daha teşekkür ediyorum.
Biraz daha yakın tarihe gelelim.. Hz.Muhammed’in halasının oğlu veya torunu olduğuna inanılan Şeyh Muhammed El Münkedir türbesinin restorasyonu yapıldı.. Türbe ve camiden oluşan külliyede alüminyum doğrama ve nikelajlı demirden merdiven trabzanı kullanıldı.. Allah aşkına o tarihlerde alüminyum ve nikelajlı demir var mıydı?
Son bir örnek daha verelim.. Ulus Mahallesinde bulunan ve yine koruma altına alınmış eserlerin arasında yer alan Cumhuriyet Camii yakın zamanda restore edildi.. Geniş avlusuna var olmayan dört tarafı açık birkaç kubbeden oluşan acayip bir yapı konduruldu ve caminin silüeti bozuldu.
Özetle diyorum ki; “Kardeşim ben restore ettim deme.. Ben ata yadigârı tarihi eseri keyfime göre yeniden inşa ettim de.. O zaman yine de tarih katliamı yapmış olursun ama hiç değilse aklımızla alay etmiş olmazsın.
