Ayhan Mergen

KÜLTÜRÜMÜZDE PAYLAŞIM 

Ayhan Mergen

Ne oldu bize anlayamıyorum... Birçok güzel özelliğimizi kaybediyoruz.. Her biri manevi açıdan altın değerinde olan bu özelliklerimizi bir-bir unutuyoruz.. Gelin isterseniz bunlardan en anlamlıları olan paylaşım kültürümüzü anlatalım.

Acı ve mutlu günlerimizin olmazsa olmazı olan bir paylaşım vardı.. Üzüntülü günlerde acı azalır, sevinçli günlerde ise mutluluk artardı.. Dilerseniz önce üzüntülü günlerde acının nasıl paylaşıldığını ve hafifletildiğini anlatalım.

Mahallede bir vefat olayı yaşandığında akrabaların yanı sıra, bütün komşular, hatta mahalle sakinleri vefat edenin evine gider ve yıkama, defin, mezar kazma gibi işlemlerde koşuşturmaya başlarlardı.. Vefat edenin yakınlarına bir tek mezar yerini belirlemek kalırdı.. Bütün işlemler akraba ve komşular tarafından yürütülür ve ardından üç gün boyunca vefat edenin taziyesine gidilerek üzüntülü acile yalnız bırakılmazdı.

Yine üç gün boyunca vefat edenin evinde yemek pişirilmezdi.. Yemekler komşu ve akrabalar tarafından büyük tencerelerde evlerde pişirilir ve vefat edenin ailesine gönderilirdi.. Bazen bir öğünde birkaç evden yemek geldiği için bu yemekler tüketilemez ve mahalledeki yoksul bir aileye gönderilirdi.

Acının paylaşımı bunlarla sınırlı değildi.. Vefat olayının gerçekleştiği andan itibaren mahalle adeta sessizliğe bürünürdü.. Televizyon, radyo ve kasetçalar gibi cihazlar açılmazdı.. Bırakın cihazları, gençler şarkı ve türkü mırıldanılmazdı.. Çocuklar bile sokakta oynarken yüksek sesle konuşmaz, gürültü yapmazlardı.

En azından bir haftaya kadar mahallede çamaşır yıkanmaz ve çamaşır yıkamak yanlış bir şey olarak görülürdü.. Çamaşır yıkamak zorunda kalanlar bile bunu gizli bir şekilde yapmaya gayret eder, kurutulması için çamaşırları dışarıdan görünecek şekilde asmazlardı.. Özellikle bayanlar taziyeye gittikleri üç gün boyunca elbiselerini değiştirmezlerdi.. Her gün bir elbise ile taziyeye gitmek, o aileye saygısızlık olarak görülürdü.

Daha önceden planlanmış olsa bile, bütün evlilik ve sünnet düğünleri ya iptal edilir ya da zorunlu bir nedenden dolayı yapılması zorunluluğu var ise, bu kez düğün; sessiz sedasız, çalgısız bir şekilde gerçekleştirilir ve hatta bu durum dullar için düğün yapılmadığı için dulların düğününe benzetilirdi.

Yazarın Diğer Yazıları