Bizden önceki nesiller onca yoksulluk çekmelerine rağmen daha çok hayırsever ve daha çok paylaşımcıydılar.. Şöyle bir geriye doğru kaybolan kültürümüze baktığımızda, her toplumsal olayda dedelerimiz çevreleri ile paylaşım yapacak bir şeyi mutlaka bulmuşlardır.
Bu acı ve tatlı günlerde de mübarek ay ve günlerde de böyle.. Mutlaka ellerindeki imkanları çevrelerindeki insanlarla paylaşmayı tercih etmişlerdir.
Dilerseniz idrak etmekte olduğumuz on bir ayın sulatın mübarek Ramazan ayında paylaşıma ve hayırseverliğe güzel bir örnek teşkil eden ve bugün artık pek bilinmeyen üç geleneğimizden bahsedeyim.
Bunlardan birincisi kısmelerdi.. Kısmeler, kandil geceleri ile Ramazan ayı başlamadan bir gün önce çıkarılırdı.. Varlıklı aileler durumlarına göre tandırda pişirdikleri veya fırından aldıkları 50-60 ekmek ile cevizli veya susamlı helva ya da evde pişirdikleri pekmezli helva olan aside ile birlikte komşu ve akrabalarla yoksullara dağıtırlardı.
Her eve bir tane ekmek, bir parça helva gönderirlerdi.. Bazı aileler bunlara bir de mevsim meyvesi de eklerlerdi.. Hazırlanan bu ekmek ve helvaların bir bölümü de akşamüstü ikindi namazından sonra mezarlıklar ziyaret edilirken, oraya gelen dilencilere dağıtılırdı.
Ramazan ayında Kadir Gecesinde de kısmeler dağıtılırdı..
Bir de aşatıl ımmat, yani pişirilen yemeklerde ölülerin payı çıkarılırdı.. Varlıklı ve orta halli aileler Ramazan ayı boyunca her gün evde pişen yemek ne olursa olsun o yemekten daha önceden belirledikleri yoksul bir aileye bir pay ayırırlardı.. Akşam ezanına yakın bir saatte bu yemek yoksul ailenin evine gönderilirdi.
Nadir de olsa özellikle genç yaşta bir bireylerini kaybetmiş bazı ailelerde bunu yıl boyu sürdürürlerdi..
Birde ratop vardı.. O dönemlerde şimdiki gibi modern Kuran Kursları yoktu.. Mahalle camisinin din görevlisi icazetli biri ise, genelde üç beş gence dini eğitim verirdi.. Çoğu köylerden gelen bu gençler caminin uygun bir yerinde yatıp kalkarlardı.. Yemek ihtiyaçları ise çevredeki evler tarafından karşılanırdı.. İşte bu medrese öğrencilerine yemek gönderme işlemine ratop denilirdi.
Bugün kısmeyi yine çıkarabiliriz.. Ancak aşetıl ımmat ve ratop biraz zor.. Zor diye bir kenara çekilmemek ve bu zorluğu bir bahane olarak arkasına sığınmamak gerekiyor.. Gıda paketleri alarak, para vererek yoksul aileleri sevindirebilir.. Bir nebze rahat bir Ramazan ayı geçirmelerine katkıda bulunabiliriz.
