İnsanımızın çok güzel bazı özellikleri bulunmaktadır. Bu özelliklerinden bir tanesi de üstün zekâsı ve espri anlayışıdır.
Toplumumuzun geneline baktığımızda insanlarımızın önemli bir bölümünün bu zekâlarını olumlu yönde kullandıklarını görürüz.
İnsanımızın zekâsını ve espri anlayışını somut olmayan kültürümüzde belirgin bir şekilde görmek mümkün.
Hikâyeleri, masalları, destanları, atasözleri, deyimleri ve türkülerimizi incelediğimizde bunların yansımalarını görüyoruz.
Buna ilişkin bir örneği atasözü ve deyimlerimizden vermek istiyorum.
40-50 yıl öncesinde evli bayanlar yıllar içerisinde değişen sürelerle de olsa mutlaka baba evine yatıya giderlerdi.
Yeni evli bayanlar, kaynanalarından izin alarak 15-20 günde bir, birkaç günlüğüne yatma imkânına sahip olurlardı. Bu durum yıllar içerisinde iki üç ayda birlik periyotlara kadar düşerdi. Birçok bayan 4-5 çocuğu olmasına rağmen yine de baba evinde yatılı olarak kalırdı.
O dönemlerde ataerkil aile düzeni geçerli olduğundan bunu yapmak kolaydı. Çünkü evde anne, kız kardeş ve yengeler bulunduğundan eşleri yatıya giden erkekler, yemek, çamaşır ve saire konularda zorluk çekmezlerdi.
Tek sıkıntıları eşlerine karşı duydukları özlemdi. Ancak yine o dönemde bir erkeğin eşine karşı duyduğu sevgiyi açık bir şekilde yansıtması yadırganır, hatta ayıplanır ve alay konusu edilirdi.
İşte bu ortamda bir iki yıllık evli bir genç, baba evine yatıya giden eşini özlemiş. Eşinin aldığı izni yarıda kesip eve gelmesini arzuluyor. Ancak bunu aile bireylerine anlatıp annesinden eşine haber yollayıp gelmesini istese ya da kendisi kayınpederlerine gidip eşine söylese ayıplanacak.
Burada üstün bir zekâ ve espri örneği sergileyerek annesinin yanına gidip “ Anne çocuğumu annesini kucağında özledim. ” Demiş.
Oğlunun gerçek amacını anlayan anne; gelinine haber yollayarak eve gelmesini sağlamış. Bu deyim dolaylı olarak anlatılmak istenen konularda kullanılıyor.
