Ülkemizde planlı çalışılmadığını ve işlerimizin genellikle günü kurtarmaya yönelik olarak yapıldığını hepimiz kabul ediyoruz.. Özellikle ülkemiz ekonomisinin en temel öğelerinden biri olan tarım da bu daha belirgin bir şekilde görülüyor.. Sanırım tarım alanında başta istatistik ve meteoroloji olmak üzere yardımcı olacak bilimlerden ya hiç yararlanılmıyor ya da çok az bir şekilde yararlanılıyor.
Tarımsal ürünlerin uzun yılları kapsayacak şekilde bir planlaması çoğu zaman yapılmıyor.. Çiftçi ekeceği ürünü o yıl getirisine göre kararlaştırıyor. O yıl x ürünü para getirmişse ertesi yıl herkes o ürüne yöneliyor.. Böyle olunca da o ürün para etmiyor ve bütün çiftçiler hep birlikte zarar ederek borç altına giriyor.
Bu durumdan doğal olarak ilimizde nasibini alıyor.. Bugüne kadar hep plansız bir şekilde tarımsal üretim yapıldı.. Bunun en güzel örneklerinden birini bıttım oluşturuyor.. 60-70 yıl öncesine kadar il merkezi ve Tillo ilçemizde on binlerce bıttım ağacı varken, bugün bu sayı bini çok zor buluyor.. Bunun nedeni de o dönemlerden itibaren bütün bahçe sahiplerinin bıttım ağaçlarını aşılayarak fıstığa dönüştürmeleridir.
O dönemde fıstık bıttımdan çok daha fazla bir getiriye sahipti ve bu nedenle zaten bahçe sahipleri açısından cazipti.. Buna bir de devlet yetkililerin teşvikleri eklenince olay hızlı bir ivme kazandı.
Bugün geldiğimiz noktada birçok bahçe sahibi pişman.. Çünkü fıstığın kilosu 50 ila 75 lira arasında değişirken, bıttımın kilosu geçen sene 300 lirayı bulmuştu.. Hatta bir ara bir gram altınla eş değerdeydi. Bu yılın mahsulü daha toplanmadı, bakalım bu yıl fiyatlar nasıl olacak bunu zaman içerisinde göreceğiz.. Fiyatlar böyle iken, üreticinin pişman olmaması doğal olarak mümkün değil.. Bu nedenle birçok bahçe sahibi ciddi-ciddi fıstık ağaçlarına bıttım aşısı yapmayı planlıyor.. Hatta küçük çaplıda olsa bunu yapanların olduğunu duyuyoruz.
Fiyatının yanı sıra bıttımı cazip kılan iki temel unsur daha var.. Bıttım hastalık ve zararlılara karşı fıstığa göre daha dayanıklıdır.. Birçok zararlı fıstığı yok ederken, bıttım da etkili olamıyor.. İkinci bir nokta ise bıttım kuruyemiş olarak tüketildiği gibi, yeşil kabuğunun yağından bıttım sabunu imal ediliyor.
Bıttımın akıbetine uğrayan bir başka ürünümüzde sumaktır.. Onu da bir başka yazıda ele almaya çalışırız.
Özetle her alan da planlama ama öncelikle tarım alanında planlama şarttır.. Tarım alanında kalkınmak istiyorsak bunu yapmak zorundayız.
