Ayhan Mergen

 BAĞLARIN BOYNU BÜKÜK

Ayhan Mergen

Bir zamanlar Siirt’in üç tarafı bağlarla çevriliydi. Sahipleri tarafından ihtimamla bakılan ve o günün şartlarında çok iyi bir getirisi olan üzüm asmaları ile bıttım, badem ve armut ağaçları ile dolu bağlar. Ancak günümüzde bundan pek söz etmek mümkün değil. Hemen her evin bir bağı bulunuyordu. Birçok aile üzüm, incir ve benzeri ihtiyaçlarını bu bağlardan karşıladıkları gibi, aile bütçesine de önemli bir katkı sağlıyorlardı. Kısaca özetlemek gerekirse, bağlar Siirt’te ailelerin yaşantısının bir parçasıydılar.

Üzülerek belirteyim ki, zaman içerisinde bağlar bu özelliklerini kaybetmeye başladılar. Artık birçok ailenin yaşantısında bağ kavramı kalmadı gibi. Buna karşılık Siirt’in etrafında binlerce bağın önemli bir bölümü adeta kimsesiz ve boynu bükük ve bunun birçok nedeni var. Bu nedenlerin başında insanların topraktan ve tarımdan kopmaları. Birçok kişinin ticaret veya kamu görevini tercih etmesi olarak gösterilebilir.

Ama bana göre en önemli neden bu bağların babadan oğula intikalinde yaşanan zorluklardır. Birçok aile miras paylaşımında uzlaşamadığı için sahip oldukları bağları kaderlerine terk ediyorlar. Kimse sahiplenip bakımını yapmıyor. Yıllar içerisinde de o bağlar neredeyse bağ olmaktan çıkıyor. Asmalar kuruyor, varsa kala-kala birkaç bıttım ağacından dönüştürülmüş fıstık ağacı kalıyor.

Miras intikalinde yaşanan bir başka zorluk ise bağların paylaştırıla-paylaştırıla artık bağ olmaktan çıkıp ekonomik açıdan bir değer ifade etmez hale gelmeleridir. Bugün Siirt’in etrafındaki bağların çok önemli bir bölümü 2-3 dönüm büyüklüğünde olan bağlardır. Bu bağlar ekonomik açıdan optimal işletme düzeyine gelemiyor. Bağ  sahipleri çoğu zaman yaptıkları masrafları karşılayamaz duruma geliyorlar. Bu da onları bağlardan ve tarımdan uzaklaştırıyor. Bağ sahipli olmasına rağmen bakımsız bir hale gelebiliyor.

Bütün bunların sonucu bugün bağlarımızın önemli bir bölümü adeta boynu bükük durumda. Çiftçi Malları Koruma Birliği Başkanlığı kendisini feshetmiş durumda. Bağların korunması her mıntıkada var olan birkaç sevdalının omuzlarına yüklenmiş bulunuyor. Bunlar yıllar önce olduğu  gayri resmi olarak bir bağ bekçisi tutuyorlar. Bin bir zorluk ve minnetle bekçi paralarını bağ sahiplerinden toplamaya çalışıyorlar.

Geçen her yıl bu memleketin aleyhine işliyor. Bir an önce elbirliğiyle bağlarımızı içinde bulundukları bu durumdan kurtarmamız gerekiyor.

Yazarın Diğer Yazıları