Ahmet Arıtürk

Regaip Gecesinin Arifesinde: Siirt Geleneğinde Kandil Geceleri!

Ahmet Arıtürk

2025 yılının 2 Ocak Perşembe gününü, 3 Ocak Cuma gününe bağlayan gece mübarek gecelerden

REGAİP KANDİLİDİR.

Bilindiği gibi,

REGAİP GECESİ

, Receb-i şerif ayının ilk Perşembe gününü, Cuma gününe bağlayan gece idrak edilir.

Dinimizde mübarek kabul edilen ve halk diliyle

(KANDİL GECELERİ)

olarak tanımlanan 5 gece bulunmaktadır. Bunlar yıl içindeki sıralamaya göre

REGAİP,  Mİ’RAÇ, BERAAT, KAADİR ve MEVLİD,

KANDİLLERİDİR.

MEVLİD KANDİLİ dışında kalan dört mübarek gece ÜÇ AYLARDA YER ALIRLAR.

Mübarek gecelerde Siirt’e özel tatlılar

(SELME, ASİDE, PELPEĞİNE, IMÇERKET, VARAKKEEK, VARAKMIHŞİ)

adını verdiğimiz tatlılar yapılır, konu-komşulara, akrabalara dağıtılır, ev halkı olarak o güzel tatlılardan yerdik. İkindi namazını müteakip mezarlıklar ziyaret edilir, fakirlere tatlılar dağıtılır, yardımlar yapılırdı. Kandil gecelerinde hemen her evde

MEVLİD-İ ŞERİFLER, DELAİLİL HAYRATLAR OKUNURDU.

Evet, geçmiş yıllarda, Siirt’in kandil geceleri kutlamaları bir başkaydı. Sırası gelmişken, kandil gecelerini kısaca tanıtalım:

REGAİP KANDİLİ:

Recep ayının ilk Perşembe gününü Cumaya bağlayan gece kutlanır.

Her Cuma gecesi kıymetlidir. İki kıymetli gece bir araya gelince, daha da kıymetli olur.

YÜCE ALLAH (Celle

Celelühü)

bu gecede, mümin kullarına, ragibetler, yani ihsanlar, ikramlar yapar. Bu geceye hürmet edenleri affeder. Bu gece yapılan dua reddedilmez. Bu gecede kılınan namaz, verilen sadaka, gündüzünde tutulan oruca sayısız sevaplar verilir.

Bu geceye özel bir namaz yoktur. Kazası olan, kaza kılar, olmayan sünnet namazlarıyla geceyi ihya eder.

REGAİB

gecesini ibadetle geçirmek nafile namaz kılmak, Kur’an-ı kerim okumak, tesbihat yapmak, samimi bir hal ile tövbe ve istiğfar etmek gerekir.

“REGAİP”

Arapça kökenli bir kelime olup.

“RAĞBET EDİLEN – RAĞBET EDİLMESİ GEREKEN”

anlamlarına gelir. Geceye, rağbet etmek nasıl olur diye sual edilecek olursa, İslâmi lügat ile buna

“GECEYİ İHYA ETMEK”

de diyebiliriz. Akşam ve Yatsı namazlarından sonra, uyuyup, gecenin bir vaktinde kalkarak abdest alır, en az iki rekat

TEHECCÜT NAMAZI KILAR,

KUR’AN-I KERİMİN

bildiğiniz birkaç süre-i celilesini okursanız, dua ve tefekkür ederseniz,

geceyi İHYA ETMİŞ olursunuz.

REGAİP

KANDİLİ İLE İLGİLİ HADİSİ ŞERİF MEALİ ALİSİ

"Recep ayında bulunan ilk Cuma gecesinden gafil olmayın. Çünkü o, meleklerin (REGAİB) diye isimlendirdikleri bir gecedir. Kim Recep ayının ilk Perşembe gününü oruç tutar ve o günün, akşamla yatsı arası on iki rekât namaz kılarsa, Allah-u Teâlâ o kimsenin günahlarını bağışlar."

MİRAÇ KANDİLİ:

Recep ayının 26’ıncı gününü, 27’inci gününe bağlayan gece kutlanır.

Peygamber Efendimizin İlahi saltanatı seyretmek üzere

ALLÂH-Ü TE’ÂLÂ’NIN

daveti ve gücü ile bir mucize olarak, Mekke-i Mükerremeden Mescid-i Aksa’ya ve oradan da Allâh-ü Te’âlâ’nın huzuruna kabul edildiği

SİDRET-ÜL

MÜNTEHA’YA

yükseltildiği gecedir.

BERAAT KANDİLİ:

Şaban ayının 14’üncü gününü, 15’inci gününe bağlayan gecedir.

Kur’ân-ı Kerim’in Levh-i Mahfuz’dan Dünya semasına indirildiği, varlıkların bir senelik hayat ve rızıklarının tayin edildiği Müslümanların af ve lütuflara nail olduğu gecedir.

KAADİR GECESİ:

Ramazan’ı Şerif ayının 26’ıncı gecesini, 27’inci gecesine bağlayan gece kutlanmakla birlikte, Ramazan ayının son on gününün tek olan gecelerinde aranması gerektiği buyrulmuştur.

Kur’ân-ı Kerim’in  Peygamber Efendimiz Hazret-i MUHAMMED’E (O’na al ve ashabına salat ve selam olsun) inmeye başladığı gecedir.

Kur’an-ı Kerim’de Kaadir gecesinin kıymetine vurgu yapan ayet-i kerime Bu ayet-i kerimede Kadir gecesinin bin aydan daha hayırlı olduğu vurgulanmaktadır. Kadir gecesi Ramazan’ı şerif ayında olmakla birlikte hangi gece olduğu konusunda ihtilaflar vardır.

Kur’an-ı Kerim’de Kadir gecesiyle ilgili ayet-i Ayet-i kerimenin meali alisi şöyledir:

RAHMÂN VE RAHÎM OLAN ALLAH’IN ADIYLA…

BİZ ONU (KUR’ÂN’I) KADİR GECESİNDE İNDİRDİK.

BİLİR MİSİN NEDİR KADİR GECESİ?

KADİR GECESİ BİN AYDAN HAYIRLIDIR.

O GECE MELEKLER VE RUH, RABLERİNİN İZNİYLE

HER BİR İŞ İÇİN İNER DURURLAR.

O GECE TAN YERİ AĞARINCAYA KADAR

ESENLİK DOLUDUR.

MEVLİD KANDİLİ:

Peygamber Efendimiz

Hazret-i MUHAMMED’İN (O’na al ve ashabına salat ve selam olsun)

dünyaya teşrif ettiği, Rebiül evvel ayının onbirinci gününü onikinci güne bağlayan gece kutlanır.

Peygamber Efendimizin miladi takvime göre dünyaya teşrifleri ise 571 yılının 20 Nisan günü gecesidir. Şahsi kanaatim odur ki, Mevlid-i Nebevi’nin gerçekte 20 Nisan günü gecesi kutlanması gerekir. Biz, doğum günlerimizi miladi takvime göre kutlamıyor muyuz!

Şunu da antrparantez belirtmekte yarar var. Kandil gecelerini kutlamak İslam’ın ilk zamanlarında var olan adetlerden değildir.  Osmanlı Padişahlarından II. Selim’den itibaren bu kutlama gün ve gecelerinde, minarelerde kandil yakılmasıyla birlikte

“Kandil”

adını almıştır.

Miladi 2025 yılında 2 Ocak Perşembe gününü 3 Ocak Cuma gününe bağlayan gece idrak edeceğimiz

REGAİP KANDİLİNİN

başta okuyucularımız ve Siirtli Hemşerilerimiz olmak üzere, Müslüman Milletimize, bütün İslâm âlemine ve tüm insanlığa dostluk, barış ve huzur getirmesini,

ÖZELLİKLE FİLİSTİN’DE VE GAZZE’DE ZULÜM ALTINDA İNLEYEN KARDEŞLERİMİZİN KURTULUŞUNA VESİLE OLMASINI YÜCE RABBİMİZDEN NİYAZ EDİYOR mübarek gecelerini tebrik ediyoruz.

Yazarın Diğer Yazıları