Bütün toplumlarda adaletsizliğe, haksızlığa, zulümlere, kayırımcılığa karşı seslerini ilk yükseltenler
OZANLARDIR.
Ozanların yazdıkları bir tek beyit bile, isyanların fitilini yakan ateş olabilmiştir. Şairlerin, toplum içindeki görevlerine işaret eden
Merhum Mahmet Emin Yurdakul bir şiirinde şöyle sesleniyor:
BIRAK BENİ HAYKIRAYIM, SUSARSAM SEN MÂTEM ET;
UNUTMA Kİ ŞÂİRLERİ HAYKIRMAYAN BİR MİLLET,
SEVENLERİ TOPRAK OLMUŞ ÖKSÜZ ÇOCUK GİBİDİR;
ZAMAN ONA KAN DAMLAYAN DİŞLERİNİ GÖSTERİR,
BU ZAVALLI SÜRÜ İÇİN NE MERHAMET, NE HUKUK;
YALNIZ BİR SERT BAKIŞLI GÖZ, YALNIZ AĞIR BİR YUMRUK! ..
Yaşadıkları toplumlar içinde şairlerin, ozanların önemli yerleri ve görevleri vardır. İşleri
TABASBUS-U KELBİYE
ile devlet büyüklerine yaltaklanmak değildir. Osmanlı tarihine bir bakarsanız, haksızlıklara, zulümlere karşı ozanların nasıl isyan ettiklerini göreceksiniz. Pir Sultan Abdal, Dadaloğlu, Köroğlu, Nesimi gibi halk ozanları yaşadıkları dönemlerde yapılan zulümlere sazlarıyla, sözleriyle ve hatta doğrudan kıyam ederek isyan etmişlerdir.
Pir Sultan Abdal’ın:
HIZIR PAŞA BİZİ BERDAR ETMEDEN,
AÇILIN KAPILAR ŞAH'A GİDELİM,
SİYASET GÜNLERİ GELİP ÇATMADAN,
AÇILIN KAPILAR ŞAH'A GİDELİM.
Deyişindeki isyanı ile Dadaloğlu’nun:
BELİMİZDE KILICIMIZ KİRMANİ,
TAŞI DELER MIZRAĞIMIN TEMRENİ.
HAKKIMIZDA DEVLET ETMİŞ FERMANI,
FERMAN
PADİŞAHIN, DAĞLAR BİZİMDİR.
Deyişindeki isyan havasını hissetmemek mümkün mü.
Ya Köroğlu’nun, Bolu Beyinin zulümlerine meydan okuyan:
BENDEN SELAM OLSUN BOLU BEYİ'NE
ÇIKIP SU DAĞLARA YASLANMALIDIR.
OK GICIRTISINDAN KALKAN SESİNDEN
DAĞLAR SEDA VERİP SESLENMELİDİR.
Deyişine ne demeli!
Mahsuni Şerif’in:
YOKSULUN SIRTINDAN DOYAN DOYANA
BUNU GÖREN YÜREK NASIL DAYANA
YİĞİT MUHTAÇ OLMUŞ KURU SOĞANA
BİLMEM SÖYLESEM Mİ SÖYLEMESEM Mİ
Deyişi yaşanan zulmü yansıtmıyor mu! Açlık çekenlerin varlıklarının sebebini ilan etmiyor mu!
Günümüz şairlerinden Ataol Behramoğlu’nun
SESİME KULAK VER GÜLÜM
TUTSAKLIĞA YEĞDİR ÖLÜM
NERDE VARSA BÖYLE ZULÜM
ÇARESİ İSYAN OLMUŞTUR.
Diye isyanını dile getirmiyor mu!.
Ozanların, halk adına isyanlarını dile getirdikleri deyişleri toplamağa kalkışırsak, çok kapsamlı bir kitap yazmak gerekir. Biz sadece birkaç örnek vererek, okuyucularımızın dikkatlerine sunduk.
(Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az!) diyerek yazımızı noktalıyoruz…
TAŞLAMA
EMEKLİLER EMEKLESİN
BOŞUNA ZAM BEKLEMESİN
ŞİMŞEK’İN ELİ ÇOK SIKI
SEÇİM GÜNÜNÜ BEKLESİN
ERKEN SEÇİM ÇAĞRILARI
ERKEN BAŞLADI BU DEFA
KIRMIZI KART GÖSTERİYOR
MUHALEFET, İKTİDARA
KIRMIZI KART GÖSTERSEN DE
BİLDİĞİNİ OKUYACAK
AMA SONUÇ İTİBARI
HAKEM, BU MİLLET OLACAK
HERKES EŞİT OLSA ŞAYET
DAYANMAK KOLAY OLURDU
BİRİNE BİR PUL VERİRKEN
BİRİNE VERİR ON PULU
