Bilindiği gibi 3 Aralık Dünya EngellilerGünü’dür.Bu tarih, 1992 yılından bu yana Birleşmiş Milletler tarafından Uluslararası Engelliler günü olarak kabul edilmiştir. 3 Aralık günlerinde engellilere yönelik dünya çapında organizasyonlar düzenlenmektedir. Bu aktiviteler genellikle ücretsiz olup, gönüllülük esasına dayanmaktadır. Hükümet desteği ve sivil toplum organizasyonlarıyla birlikte bu günün etkinlikleri çeşitlilik göstermektedir. Her yıl bu gün için değişik bir tema işlenmektedir.
Engelli vatandaşlarımız hemen her yerde tam karşımızda duruyorlar. Ancak biz yine de onları görmüyoruz ya da görmezden geliyoruz. Bari 3 Aralık Dünya Engelliler Gününde olsun engelli insanlarımızı anımsayalım, sorunlarıyla ilgilenelim.
Ülkemizde hala pek çok insan engellileri anımsamayı kaldırımlarda, alt geçitlerde üstü kabartmalı sarı çizgileri süsleme sanadursun, gerçekte 3 Aralık
Dünya
Engelliler Gününde
asıl ilgilenilmesi gereken konular nelerdir. Bugün bunları irdeleyelim. Engelli olmak asla utanılacak ya da saklanması gerekecek bir durum değildir. Unutmayalım ki hepimizin, herkesin her an için engelli olma riski vardır. Bir trafik kazası, ağır seyreden bir hastalık ve benzeri durumlarda engelli duruma düşmeyeceğimizin garantisi var mı!
Bugün engelli vatandaşların sorunlarına kafa yormaz, ilgilenmezsek, yarın çok pişman olabiliriz. Yolda yürürken bize çarpan bir araba, yemek yaparken gözlerimize sıçrayacak kızgın yağ, ilerleyen yaşta duymaz hale gelecek kulaklarımız bir anda bizi engellilerin saflarına katabilir! Bu bakımdan, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü bütün bunları düşünmeniz için iyi bir fırsattır.
Yapılan istatistiklerde Türkiye'de her 100 evden beşinde engelli bir vatandaşımızın var olduğu tespit edilmiştir.
Ülkemiz genelinde yaklaşık 5 milyon civarında engelli vatandaşımız bulunmaktadır. Çeşitli sakatlıklar ve kazalar sonucu belirli becerilerini yitirmiş kişiler de eklendiğinde sayı neredeyse 10 milyonu bulmaktadır.
Engelli vatandaşlarımızın dörtte birine yakınını zihinsel engeliler oluşturuyor. Engelli vatandaşlarımızın yarısından fazlasının bedensel engeli var.
İşitme ve görme engelli vatandaşlarımızın toplam oranı da engelli vatandaşımızın 10'da ikisine yakındır.
Yapılan araştırmalarda 86 milyonluk nüfusumuzda ortalama 1 milyon kişi engelli vatandaşlarımızı hakir görüyor.
24 milyon gibi bir çoğunluğun engelli vatandaşlara acıdığı ve empati kurduğu tespit edilmiş bulunulmaktadır.
Yine 86 milyonluk ülkemizde nüfusumuzun 4'te birine yakın kesimi engellilerle dostluk kuruyor ve onlara yardımcı oluyor.
Engelli vatandaşlarımızın 80 bin kadarı 0-7 yaş grubunda! 60 yaş üstü engelli vatandaşlarımızın sayısı ise neredeyse yarım milyona yakın!Sosyal devlet olmanın gereği olarak evde bakım hizmeti verilen 400 bine yakın engelli vatandaşımız bulunuyor.
Herhangi bir işte çalışacak 18-50 yaş grubunda 700 bin civarında engelli vatandaşımız bulunmaktadır. Buna karşın Türkiye İş Kurumu verilerine göre kamu ve özel sektörde çalışan engelli vatandaş sayısı ancak 90.000 civarındadır.
Yapılan anketlere göre ülkemizde zihinsel engelli kişileri tanımlarken %30 oranında mahcup, mutsuz, yalnız ve üzgün kelimeleri tercih ediliyor.
Ülkemizde engelli vatandaşlara yardımcı olan derneklere ya da vakıflara üye olan kişi sayısı o kadar az ki ancak toplam nüfusun %0.04'üne denk geliyor ki bu oranın içinde kendisi de engelli olan vatandaşlar çoğunluktadır!
Tüm bunlara karşın ülkemizde engelli vatandaşlara gereken ilgi ve yardımın gösterildiğine inananların oranı %10 ila %15 arasında!
Engellilere acımak yerine, sorunlarına sahip çıkalım, ellerinden tutarak muhtaç durumda bırakmayalım. Eğitilebilecekleri eğitelim, iş yapabileceklere, becerilerine göre iş verelim. Bunu bireysel olarak değil, yasalarla gerçekleştirelim.
Dünya geneline baktığımızda günümüzde dünyada 1 milyardan fazla engelli bulunduğu belirtilmektedir. Yani, dünya nüfusunun yaklaşık 8’de 1’i engelli insanlardan oluşmaktadır. Tabii, engellilerin durumu kademe kademedir. Kişinin engellilik oranıyla tanımlanır. Gerçekte, engelli olmayan tek insan dahi yoktur. Çünkü tutkular, aşırı eğilimler, fanatik yapılanmalar da birer engeldir. Herhangi bir futbol takımına fanatik derecede tutkusu olan kişi de aslında bir engellidir.
Bizim asıl konumuz, toplumun engelli olarak kabul ettiği kişilerdir. Bunları bedensel, ruhsal ve fiziksel engelliler gibi gruplara ayırabiliriz. Evet, toplum olarak engellilere sahip çıkmak gibi bir sorumluluğumuz vardır. Engellileri, topluma adepte etmek için eğitim tesisleri kurmak, seminerler, konferanslar düzenlemek, dernekler, federasyonlar aracılığıyla bu gibi işleri üstlenmek, toplumsal görevler arasındadır. Engelli kişilere ufak bir dokunuş bile çok işleri değiştirmeğe yetebilir.
Siirt gibi yerde, çok sayıda engelli hemşerilerimizle tanıştığımız, görüştüğümüz olmuştur. 50-60 yıl öncesinde Şehrimizde trahomun yaygın olduğu yıllarda çok sayıda a’ma (iki gözü görmeyen) hemşerilerimiz vardı. Bu elleri öpülesi engellilerin büyük bir ekseriyeti, Kur’an-ı Kerimi hıfzederek,
HÂFIZ
olur, Kur’an bülbülü kesilir ve Kur’an dersi verirlerdi. Özellikle Ramazan aylarında başka illere giderek, zengin ailelerin evlerinde hatimler okuyarak geçimlerini sağlayan hafızlar vardı. Bu gibiler, kimselere yük olmak şöyle dursun, bu çalışma metotlarıyla Kur’an-ı Kerimin yayılmasına da büyük katkı sağlarlardı.
(MELLE ŞIKRİ, MELLE FIĞRİ, MELLEETHEM, MELLE LITFİ VE DİĞERLERİ.)
İki gözü de görmeyen engellilerimiz arasında Tellalık yapan
(Ammo Musa),
nohut pişirerek çarşı-pazar dolaşıp satan
(Ammo Abdalla)
vardı. Ammo Musa’nın Cuma günleri, Cuma namazı konusunda halkı uyarmak için yaptığı çağrısı meşhurdu.
(YA ZEKİRİN IZKIRU ALLAH = EY ZİKİR EHLİ,ALLAH’I ZİKRE KOŞUN…)
diye başlayan söylemi meşhurdu! Hele AmmoAbdalla’nın bardak usulü sattığı pişirilmiş nohudun tadı hala damağımdadır.
(HIMMOS-IL ĞAVĞ, SEĞNİN U MEHRUSİN = ŞEFTAL GİBİ NOHUT, HEM SICAK, HEM DEKIVAMINDA PİŞMİŞ)
diye seslenerek başta helvacılar çarşısı olmak üzere, çarşıları adımlar, haşlanmış nohut satarak kendisinin ve ailesinin geçimini sağlardı.
Şehrimizde işitme engelliler de vardı. Onlara toplumun hitap şekliyle ve Siirt Arapçasıyla
(LELO = DİLSİZ)
derdik. Bu dilsizlerin hiç birinin el açıp dilendiğini görmedim. Siirt’in 50-60 yıl öncesinin en tanınmış çayhanelerinden biri
(KAHVIT-IL LELO =DİLSİZİN KAHVESİ)
olarak bilinen, bugünkü Cumhuriyet Caddesinin üzerindeydi. Siirt’in ekabirinin uğrak yeriydi.
Sabahın erken saatlerinde, yine Cumhuriyet Caddesi üzerinde köşe başında kış mevsiminin soğuklarına aldırmadan süt, simit satarak geçimini sağlayan dilsiz kardeşler hala gözlerimin önündedir. Orada, ayaküstü süt içip, simit yediğimi dün gibi anımsıyorum. Kasaplığı, terziliği, ayakkabıcılığı meslek edinen dilsiz hemşerilerimiz vardı. En güzel, en sağlam ve fiyatı en uygun ayakkabıyı bu dilsiz hemşerimize sipariş edebilirdiniz.
Bedensel engelli
AMMO ABDALLA
adında bir hemşerimiz vardı. Fahr camiinin
KULLATEYN HAVUZUNUNSORUMLUSUYDU.
Havuzun dış avlusunda bir döşek üzerinde oturur, havuza girenlerin verdikleri ücreti toplar, yarısını kendisi alır, yarısını camiin ihtiyaçlarının giderilmesi için görevlilere verirdi.
Evet, bizim 50-60 yıl öncesi Siirt’imizde engellilerin ne el açtıklarını ne dilendiklerini görmedim. Hemen hepsi de aktif ve çalışkan insanlardı. Engellileri koruyup gözetlemek elbette toplumsal bir görevdir. Onları, pasifize etmeden ve rencide edecek davranışlar sergilemeden toplumun aktif bireyleri haline getirmek mümkündür. Aslında, engellilerin toplumdan istedikleri de budur. Bunu bilelim ve engellilere bu duygularla yaklaşalım…
Unutmayalım, engelli duruma düşmek riski her yaştaki ve her branştaki insanlar için bir soluk kadar yakındır.
TAŞLAMA
İSRAİL SOYKIRIMA
BAŞLAMIŞTIR YENİDEN
DÜNYA SAĞIR VE DİLSİZ
BUNCA ZULÜME NEDEN
BEDDUAYLA NETİCE
ALINAMAZ BU BELLİ
BİR FAYDASI VAR MIDIR
TAKAN KİM MİTİNGLERİ
NETANYAHU KASAPMIŞ
BELLİ KASAP OLDUĞU
ÖNLEMEYE BİR TEDBİR
ALDIN MI SÖYLE BUNU
İSRAİL’LE TİCARİ
İLİŞKİLER SÜRÜYOR
TÜRKİYE İSRAİL’E
ÇELİK-PETROL SATIYOR
TANKLARIN HAMMADDESİ
TÜRKİYE’DEN GİTMEKTE
SATTIĞIMIZ ÇELİKTİR
KASABIN BIÇAĞI DA
MÜSLÜMANLAR UYANIN
BU GAFLET UYKUSUNDAN
ONBEŞ MİLYON YAHUDİ
İKİ MİLYAR MÜSLÜMAN
