- Haberler
- Siirt Haber
- Sahra Tozu 10 Gün Türkiye'de: Uzman Uyardı, Risk Grubundakiler Dikkat
Sahra Tozu 10 Gün Türkiye'de: Uzman Uyardı, Risk Grubundakiler Dikkat
Kuzey Afrika kaynaklı yoğun çöl tozu dalgası bugün itibarıyla Türkiye'yi etkisi altına alıyor. İTÜ'den Prof. Dr. Hüseyin Toros'a göre bu süreç 18 Mayıs'a kadar devam edecek İstanbul en önce etkilenecek şehirler arasında yer alıyor.
Her yıl bahar aylarında Türkiye'nin gündemine giren çöl tozu olgusu, bu kez özellikle dikkat çekici bir yoğunlukla geliyor. Sahra Çölü'nden atmosfere karışan ince mineral parçacıkları, rüzgar sistemlerinin etkisiyle Akdeniz Havzası'nı geçerek Türkiye'ye ulaşıyor. İstanbul Teknik Üniversitesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, bugünden itibaren başlayan bu dalgayı yakından takip etmelerini öneriyor.
10 Günlük Süreç, Batıdan Başlıyor
Meteorolojik tahmin modelleri, Kuzey Afrika kökenli toz taşınımının Türkiye genelinde yaklaşık 10 gün boyunca etkili olacağına işaret ediyor. Coğrafi konumu nedeniyle batı bölgeler bu süreci daha erken hissedecek; İstanbul, tozun batıdan gelmesi nedeniyle ilk etkilenecek şehirler arasında yer alıyor. Dalganın 18 Mayıs Pazartesi gününden itibaren yurdu terk etmesi bekleniyor.
Toros, çöl tozlarının neden bu kadar uzağa taşınabildğini de açıklıyor: Geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava katmanları, ince parçacıkların yüksek atmosfer seviyelerinde uzun süre asılı kalmasına zemin hazırlıyor. Her yıl Sahra'dan yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karıştığı ve bunların Karayipler'e hatta Amerika kıtasına kadar ulaşabildiği düşünüldüğünde, tablonun yalnızca yerel bir hava kalitesi meselesi olmadığı görülüyor.
Risk Grubundakiler İçin Ciddi Uyarı
Bu dönemde en savunmasız kesim; astım, bronşit, KOAH ve alerjik solunum yolu rahatsızlığı bulunan kişiler. Toros, yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalar için yoğun toz taşınımı süresince uzun süreli dış mekan aktivitelerinin riskli olduğunu vurguluyor.
Hava kalitesi indeksinin kırmızı, mor veya kahverengi seviyelere yükselmesi durumunda önerilen adımlar şunlar:
- Zorunlu olmadıkça açık havada uzun süre kalmaktan kaçının
- Yoğun fiziksel egzersizi bu süreç için erteyin
- Solunum hastası bireyler, gerektiğinde maske kullanımını değerlendirmeli
- Çamurlu yağış beklentisi varsa araçların yıkanması gerekebilir
Çöl Tozu Her Zaman Zararlı Değil
Konunun ilginç bir boyutu da var. Çöl tozları sağlık açısından sorun yaratırken, dünya ekosistemi için kritik bir taşıyıcı işlevi görüyor. Sahra'dan yükselen bu tozlar; demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin. Araştırmalar, bu mineral akışının Amazon yağmur ormanlarının fosfor ihtiyacının önemli bir bölümünü karşıladığını ve okyanus planktonlarını beslediğini ortaya koyuyor. Başka bir deyişle, binlerce kilometre ötedeki bir çölden kalkan toz, dünyanın en büyük ormanlarını ayakta tutuyor.
Ne yapmalı? Hava kalitesi uygulamaları ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün günlük güncellemelerini takip etmek, özellikle hassas gruplar için bu 10 günlük süreçte en pratik önlem olacak.
Bakmadan Geçme
