Süreç Komisyonu'nun Ortak Rapor Taslağı Revize Edildi: Partiler Hangi Başlıklarda Uzlaştı?

Komisyon yazım ekibi tarafından hazırlanan metin, dün gerçekleştirilen yoğun temasların ardından yeniden düzenlendi.

TBMM Başkanı ve aynı zamanda Komisyon Başkanı olan Numan Kurtulmuş, hem rapor yazım ekibiyle hem de komisyonda temsil edilen ancak grubu bulunmayan siyasi partilerin temsilcileriyle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi. Bu temasların ardından daha önce kamuoyuna yansıyan taslak metin üzerinde revizyona gidildi.

Raporun Bölümleri Netleşti

Taslak metinde, Komisyon Başkanı'nın takdim yazısının da yer alacağı belirtildi. Rapor şu ana başlıklardan oluşuyor:

• Komisyon Çalışmaları
• Komisyonun Temel Hedefleri
• Türk-Kürt Kardeşliğinin Tarihi Kökleri ve Kardeşlik Hukuku
• Komisyonda Dinlenen Kişilerin Mutabakat Alanları
• PKK'nın Kendisini Feshetmesi ve Silah Bırakması
• Sürece İlişkin Yasal Düzenleme Önerileri
• Demokratikleşme ile İlgili Öneriler
• Sonuç ve Değerlendirme

'En Kritik Eşik: Silahların Tamamen Bırakılması'

Taslakta en dikkat çeken başlıklardan biri, sürecin en önemli aşamasının PKK'nın tüm unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi olduğu vurgusu oldu.

Bu tespit ve teyit sürecinin yalnızca silahlı tehdidin sona erdiğinin ilanı anlamına gelmeyeceği; aynı zamanda yeni dönemin hukuk ve politika çerçevesinin oluşturulması için başlangıç noktası olacağı ifade edildi.

Teyit mekanizmasının;

• Devlet kurumları arasında eşgüdümle,
• Objektif ve ölçülebilir kriterlere göre,
• Şeffaf ve denetlenebilir şekilde

işlemesi gerektiği belirtildi. Silah bırakma ve fesih sürecinde ihtiyaç duyulacak yasal düzenlemeler konusunda siyasi partiler arasında genel bir anlayış birliği olduğu kaydedildi.

Müstakil ve Geçici Yasa Önerisi

Taslakta, silah bırakma sürecini ve sonrasını yönetecek amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici nitelikte bir yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğu ifade edildi.

Önerilen düzenlemenin;

• Demokratik siyaset zeminini güçlendirmesi,
• Sürecin sonuçlarını hukuk çerçevesinde ele alması,
• Silah ve şiddeti reddeden bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını hedeflemesi

gerektiği vurgulandı.

Ayrıca hazırlanacak kanunun yalnızca silah bırakma sonrası hukuki durumu belirlemekle sınırlı olmaması, aynı zamanda ilgili kişilerin adil, güvenli ve sağlıklı biçimde toplumsal hayata entegre edilmesini amaçlaması gerektiği ifade edildi.

'Cezasızlık ve Af Algısı Oluşmamalı'

Taslakta özellikle altı çizilen konulardan biri de kamu vicdanı oldu. Yapılacak düzenlemelerin toplumda 'cezasızlık' ya da 'genel af' algısı oluşturmaması gerektiği açık şekilde belirtildi.

Bu kapsamda, ceza ve infaz hukukundaki mevcut hükümlerden yararlanılarak adli süreçlerin işletilebileceği, ilgili kişiler hakkında mutlaka hukuki işlem yapılması gerektiği değerlendirmesine yer verildi.

Kanunun kapsamının açık, net ve yoruma kapalı olması gerektiği de vurgulandı.

Bölgeye Yatırımlar ve Sosyal Programlar

Toplumsal bütünleşme başlığı altında, silah bırakan kişilerin kamu düzenine uyum sağlaması ve toplumla entegrasyonunun desteklenmesi gerektiği ifade edildi.

Bu sürecin;

• Adalet ve eşitlik duygusunu güçlendiren,
• Her bireyin ortak geleceğe eşit fırsatlarla katılımını sağlayan,
• Kapsayıcı sosyal ve ekonomik politikalarla desteklenen

bir anlayışla yürütülmesi gerektiği belirtildi.

Taslakta ayrıca, bugüne kadar bölgeye yapılan yatırımların ve ekonomik-sosyal programların geliştirilerek sürdürülmesi gerektiği ifade edildi.

İzleme ve Raporlama Mekanizması Kurulacak

Taslak metinde önemli bir diğer başlık ise izleme ve denetim mekanizması oldu. Buna göre, kanunla örgüt mensuplarının tabi olduğu süreci izleyip raporlayacak bir mekanizmanın yürütme içerisinde oluşturulması önerildi.

Bu mekanizmanın;

• Sürecin etkinliğini denetlemesi,
• Hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ölçmesi,
• Gerektiğinde hızlı şekilde tedbir alınmasını sağlaması

amaçlanıyor.

Ayrıca sürecin her aşamasında kamuoyunun bilgilendirilmesi gerektiği de taslakta yer aldı.

Kurumlar Arası Eşgüdüm Vurgusu

Metinde, yürütmeye verilecek çerçevesi belirlenmiş yetki kapsamında kamu kurum ve kuruluşları arasında eşgüdümün sağlanması gerektiği ifade edildi. Sürecin etkin ve koordineli biçimde yürütülmesi için yasal zeminin açık şekilde oluşturulması gerektiği kaydedildi.

Komisyonun ortak raporuna son şeklinin verilmesi için çalışmaların sürdüğü, metnin nihai halinin ilerleyen günlerde kamuoyuna sunulmasının beklendiği belirtildi.