ChatGPT Neden 'Saat Kaç?' Sorusuna Doğru Yanıt Veremiyor? Uzmanlar Nedeni Açıklıyor
Gelişmiş yapay zekâ sistemleri karmaşık işlemleri başarıyla gerçekleştirebilse de, ChatGPT'nin basit görünen 'Şu an saat kaç?' sorusuna hâlâ tutarlı bir cevap verememesi dikkat çekiyor.
Kullanıcıların sıkça karşılaştığı bu durumun nedeni, uzmanlara göre modelin gerçek zaman verisine erişiminin olmaması ve zaman kavramını 'algılayamaması'.
Metin analizinden kod yazmaya, özet çıkarmadan çok adımlı mantık yürütmeye kadar birçok görevde etkili olan ChatGPT, konu gerçek zaman olduğunda hatalı veya çelişkili yanıtlar verebiliyor. Bazı kullanıcılar modele saat sorduğunda 'Cihazınızın saatine veya konumunuza erişimim yok' yanıtını alırken, bazen de bir şehir bilgisi isteyen modelin verdiği saatle gerçek zaman arasında dakikalarca fark olabiliyor. Nadiren doğru bir saat söylemiş olsa bile, aynı soru kısa bir süre sonra sorulduğunda yanıt tekrar yanlış çıkabiliyor.
Chip'in aktardığı bilgilere göre bu durum herhangi bir yazılım hatasından değil, yapay zek modellerinin çalışma prensiplerinden kaynaklanıyor. ChatGPT ve benzeri dil modelleri bir telefon ya da bilgisayardaki gibi donanımsal bir saat bileşenine sahip olmadığından 'şu anki zamanı' doğal olarak bilemiyor.
'Zaman kavramı yok'
Edinburgh Üniversitesi'nden araştırmacı Pasquale Minervini, büyük dil modellerinin çıktıları tamamen eğitim verilerinden öğrendikleri kalıplara dayandırdığını, bu nedenle akıp giden zamanın farkında olmadıklarını ifade ediyor.
Robotik uzmanı Yervant Kulbashian ise durumu daha çarpıcı bir benzetmeyle anlatıyor:
'Sanki okyanusun ortasında devasa bir kütüphanede mahsur kalmış, fakat saati olmayan bir kazazedeymiş gibi.'
Bu metafora göre model ne kadar çok bilgiye sahip olursa olsun, bulunduğu 'an' hakkında hiçbir fikri yok.
Peki çözüm mümkün mü?
Teorik olarak bir yapay zek modeline gerçek zaman bilgisi sağlanabilir. Ancak uzmanlar, bu yöntemin sistemin bağlam yönetimini zorlaştırabileceğini ve hatalara yol açabileceğini belirtiyor. Bu nedenle çoğu büyük modelde gerçek zaman verisi bilinçli olarak kullanılmıyor.
Uzmanlara göre ChatGPT'nin saat sorularına verdiği tutarsız yanıtlar bir 'hata' değil; modelin tasarımından kaynaklanan doğal bir sınır. Dolayısıyla mevcut yapısal kısıtlamalar nedeniyle ChatGPT'den doğru saati öğrenmek mümkün değil.