ABD ve İran iki haftalık ateşkes kararı aldı
ABD Başkanı Donald Trump ve İran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın güvenli geçişlere açılması şartıyla iki haftalık karşılıklı ateşkes üzerinde uzlaştı. Tahran'ın nükleer programı ve bölgesel saldırıların gölgesinde alınan karar sonrası petrol fiyatları yüzde 17 oranında sert düştü.
Küresel bir savaşa evrilme riski taşıyan ABD-İran gerginliğinde, diplomatik bir nefes alanı açıldı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Tahran’a yönelik nihai süresinin dolmasına kısa bir süre kala, taraflar iki haftalık bir geçici ateşkes protokolünü kabul etti. Anlaşmanın merkezinde, küresel enerji naklinin kalbi olan Hürmüz Boğazı’nın derhal ve güvenli şekilde trafiğe açılması yer alıyor.
Hürmüz Boğazı'nda kontrol ve nakliye ücreti dönemi
Ateşkesin en kritik maddesi olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin açıklama İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’den geldi. Erakçi, boğazdan geçişlerin İran ordusunun koordinasyonu ve denetimi altında sağlanacağını bildirdi. Bölgesel kaynaklardan sızan bilgilere göre plan, boğazdan geçen gemilerden hem İran’ın hem de Umman’ın nakliye ücreti tahsil etmesini öngörüyor. İran’ın bu geliri, savaşın yarattığı yıkımı onarmak ve yeniden inşa faaliyetlerinde kullanmayı hedeflediği belirtiliyor.
Trump saldırı tehditlerini erteledi
ABD Başkanı Donald Trump, kendisine ait sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması koşuluyla İran’ın enerji altyapısına ve stratejik köprülerine yönelik planlanan bombardımanları 14 gün süreyle askıya aldığını duyurdu. Trump, İran’ın nükleer programının tamamen sona erdirilmesinin hala ana hedef olduğunu ancak müzakerelere şans tanımak istediğini vurguladı.
İsrail: “Ateşkes Lübnan’ı kapsamıyor”
Pakistan Başbakanı’nın arabuluculuğunda cuma günü İslamabad’da başlaması beklenen görüşmeler öncesinde İsrail kanadından şerh geldi. İsrail makamları, ateşkesi kabul ettiklerini ancak bu sürecin Lübnan’daki Hizbullah operasyonlarını kapsamadığını bildirdi. Öte yandan Lübnan’da çatışmaların bilançosu ağırlaşıyor; son verilere göre ülkede 1500’den fazla kişi hayatını kaybederken, 1 milyon kişi yerinden edildi.
Petrol fiyatlarında sert düşüş
Ateşkes haberinin ardından piyasalar hızla tepki verdi. Petrol fiyatlarında yüzde 17’yi aşan düşüş yaşanırken, Asya piyasalarındaki hisse senetlerinde yükseliş kaydedildi. ABD’de artan akaryakıt fiyatları nedeniyle siyasi baskı altında olan Trump’ın, bu hamleyle iç piyasayı rahatlatmayı hedeflediği değerlendiriliyor.
Sahada gerginlik sürüyor
Siyasi düzeyde ateşkes ilan edilse de sahada karşılıklı saldırı haberleri gelmeye devam ediyor. Çarşamba sabahı erken saatlerde Abu Dabi’deki bir gaz tesisinde yangın çıktığı, İsrail ve İran’ın belirli noktalarda füze saldırılarını sürdürdüğü bildirildi. ABD’li yetkililer, ordunun "saldırı" operasyonlarını durdurduğunu ancak "savunma" amaçlı faaliyetlerin kesintisiz sürdüğünü açıkladı.
Savaşın başlangıcından bu yana İran'da 1900, İsrail'de ise 23 kişinin yaşamını yitirdiği, çatışmalarda ayrıca 13 ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Bakmadan Geçme
