- Haberler
- Siirt Haber
- Siirt'in Bir İlçesinin Sular Altında Kalıp Yok Olduğunu Biliyor Muydunuz? İşte O İlçenin Adı ve Tarihi
Siirt'in Bir İlçesinin Sular Altında Kalıp Yok Olduğunu Biliyor Muydunuz? İşte O İlçenin Adı ve Tarihi
Bugün haritalarda yer almayan, ismi artık sadece yaşlıların anılarında ve tozlu tarih kayıtlarında yaşayan bir 'kayıp kent' düşünün. Siirt'in bir zamanlar en önemli idari merkezlerinden biri olan, ancak 1926 yılında Batman Çayı'nın gazabına uğrayarak sulara gömülen 'Elmedina'nın hüzünlü hikayesi, bölge tarihinin en çarpıcı sayfalarından birini oluşturuyor.
Bir şehrin kaderi, bazen doğanın bir anlık öfkesiyle tamamen değişebilir. Siirt’in bir ilçesi olarak tarihe geçen Elmedina (Elmedin/Emledin), işte böyle bir felaketle hafızalardan silinmeye mahkûm edildi.
Tarihin Derinliklerinden Gelen Bir Merkez: Elmedina
Elmedina, basit bir yerleşim birimi değildi. M.Ö. 550’li yıllara kadar uzanan köklü bir geçmişe, Medler döneminden kalan bir mirasa sahipti. İsmi, "Elekhan" (Han Obası) kökeninden gelerek zamanla Eluh ve nihayetinde bugün tanıdığımız coğrafyaya evrildi.
1926 yılına gelindiğinde Elmedina; iptidaiye (ilkokul) ve rüşdiye (ortaokul) mektepleri, jandarma karakolu, süvari birlikleri ve Şam işi kumaşların üretildiği atölyeleriyle bölgenin ticaret ve kültür merkeziydi. Süryanilerin, Ezidilerin, Ermenilerin ve Müslümanların bir arada yaşadığı bu kent, dönemin şartlarına göre oldukça gelişmiş bir yaşam alanıydı.
1926: Felaketin Yılı
Ancak 1926-1927 yılının ilkbaharı, bu kadim kentin sonu oldu. Batman Çayı’nın taşmasıyla sular altında kalan Elmedina, fiziksel olarak haritadan silindi. Halk, evlerini ve topraklarını terk etmek zorunda kaldı. Bu büyük yıkımın ardından ilçenin merkezi, o dönem bir köy olan Beşiri’ye (Kobin) taşındı. Ardından gelişen olaylar zinciri, küçük bir yerleşim yeri olan İluh’un yükselişine ve bugünkü modern Batman şehrinin temellerinin atılmasına giden yolu açtı.
Batman’ın "Atası" Bugün Yeniden Hatırlanıyor
Gazeteci Arif Arslan’ın da altını çizdiği gibi, Elmedina sadece bir coğrafi yer değil, bir kültürün ve barışın simgesiydi. Yıllarca çöplerle ve molozlarla anılan, hüzünlü bir "uykuya" dalan Elmedina’nın bulunduğu alan, günümüzde yeniden hayat buluyor.
Batman Çayı kenarında başlatılan "Yeşil Kuşak" projesi, aslında Elmedina’nın ruhunu yaşatmanın bir yolu. Binlerce çam fidanının toprakla buluştuğu bu alan, artık "Elmedina Ormanı" ismiyle anılmayı bekliyor. Geçmişin hüznünü, geleceğin yeşiliyle birleştiren bu proje; bir kentin sel sularıyla yitip giden anısını, bugünün gençlerine taşımayı hedefliyor.
Unutulmayan Bir Miras
Elmedina; Sümerlere uzanan kökleri, Diyarbakır ve Siirt arasındaki stratejik konumu ve çok kültürlü yapısıyla, aslında modern bölge kentlerinin "atasını" oluşturuyor. 1926’da sulara gömülmüş olabilir, ancak o topraklarda yaşayanların hikayeleri, kurulan mekteplerin yankıları ve bir arada yaşama kültürü bugün hala yaşıyor.
Siirt’in bu kadim ilçesi, artık bir harita üzerinde olmasa da, bölgenin ortak hafızasında, yeşeren fidanlarda ve anlatılan hatıralarda yaşamaya devam ediyor.
Geçmişini bilmeyen, geleceğine yön veremez. Elmedina'nın hikayesi, doğa karşısında insanın kırılganlığını ancak kültürel hafızanın ne kadar dayanıklı olduğunu bize bir kez daha hatırlatıyor.
Bakmadan Geçme
