- Haberler
- Siirt Haber
- IBAN'a para göndermek suç mu? Hesap kullandıranlar için kritik uyarı! Siirtli Avukat Doğan Siyahtoprak yazdı
IBAN'a para göndermek suç mu? Hesap kullandıranlar için kritik uyarı! Siirtli Avukat Doğan Siyahtoprak yazdı
Dijital dolandırıcılık yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılması yeni bir hukuki risk alanı oluşturdu. Özellikle sosyal medya üzerinden yapılan 'hesap kiralama' teklifleri, çok sayıda kişinin ceza soruşturmasına dahil edilmesine neden oluyor.
Siirtli avukat Doğan Siyahtoprak, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede önemli uyarılarda bulundu.
Son yıllarda özellikle sosyal medya platformları üzerinden yapılan “hesap kiralama” teklifleri, binlerce kişinin ceza soruşturmasıyla karşı karşıya kalmasına neden olmuştur. IBAN numarasını veya banka hesabını üçüncü kişilere kullandıran bireyler, çoğu zaman dolandırıcılık suçunun asli faili olmamakla birlikte soruşturma dosyalarına şüpheli ya da sanık sıfatıyla dahil edilmektedir. Bu durum kamuoyunda önemli bir soruyu gündeme getirmektedir: IBAN’a para gelmesi tek başına suç mudur?
Uygulamada “mule hesap” olarak adlandırılan yöntemde, suçtan elde edilen para doğrudan failin hesabına değil, üçüncü bir kişinin banka hesabına aktarılmaktadır. Bu kişi genellikle küçük bir komisyon karşılığında hesabını kullandırmakta; gelen parayı ATM’den çekmekte veya başka bir hesaba transfer ederek organizasyona teslim etmektedir. Bu yöntemle suç örgütleri, paranın izini zorlaştırmayı ve doğrudan fail ile mağdur arasındaki bağlantıyı koparmayı hedeflemektedir.
Somut olayın özelliklerine göre hesap sahibinin dolandırıcılık (TCK m.157-158) kapsamında iştirak, bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK m.282) ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte yardım gibi suçlardan sorumlu tutulması mümkündür. Ceza sorumluluğunun belirlenmesinde temel kriter, kişinin suçtan haberdar olup olmadığı ve bilerek hareket edip etmediğidir.
Ceza hukukunda sorumluluk şahsidir ve kast esastır. Kişinin bilerek ve isteyerek suça katkı sunması gerekir. Ancak uygulamada yalnızca “bilmiyordum” şeklindeki soyut savunma yeterli görülmemekte; olayın tüm koşulları birlikte değerlendirilmektedir. Hesapta olağan dışı para trafiği bulunması, kısa süreli yüksek meblağ giriş-çıkışı, komisyon alınması, tanımadığı kişilerle finansal temas kurulması ve ATM’den çekilen paranın üçüncü kişilere teslim edilmesi gibi göstergelerin varlığı halinde mahkeme, kişinin en azından olası kast ile hareket ettiği sonucuna varabilmektedir.
Soruşturma aşamasında savcılık talimatıyla banka hesaplarına bloke konulabilmekte ve MASAK tarafından detaylı finansal analiz yapılmaktadır. Bloke kararı, henüz mahkûmiyet bulunmadan kişinin ekonomik faaliyetlerini ciddi şekilde etkileyebilmektedir. Bu süreçte kredi kartlarının kapatılması, yeni hesap açma zorlukları ve finansal itibar kaybı gibi sonuçlar ortaya çıkabilmektedir.
Her hesap kullandırma fiili otomatik olarak dolandırıcılığa iştirak anlamına gelmez. Ceza sorumluluğu için kastın, suç organizasyonu ile bağlantının ve menfaat temininin somut delillerle ispatlanması gerekir. Aksi halde yalnızca dikkatsizlik veya bilinçsizlik nedeniyle hesabını kullandıran kişilerin ağır ceza tehdidiyle karşı karşıya kalması, hukukun temel ilkeleriyle bağdaşmayacaktır.
Öte yandan “pasif gelir”, “kolay para”, “hesabını kirala aylık kazanç sağla” gibi ilanlarla özellikle öğrenciler ve gençler hedef alınmaktadır. Küçük miktarda komisyon karşılığında hesaplarını kullandıran kişiler, milyonlarca liralık dolandırıcılık dosyalarında sanık olabilmektedir.
Uzmanlar, banka hesaplarının hiçbir koşulda üçüncü kişilere kullandırılmaması gerektiğini vurgularken, hesap hareketlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi ve şüpheli işlemlerin derhal bankaya bildirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sonuç olarak IBAN veya banka hesabının kullandırılması, dijital dolandırıcılık çağında önemli bir ceza hukuku riski haline gelmiştir. Toplumsal bilinçlendirme ve dikkat, bu tür mağduriyetlerin önlenmesinde temel rol oynamaktadır.
Bu değerlendirme Siirtli avukat Doğan Siyahtoprak tarafından kaleme alınmıştır.
Bakmadan Geçme
