Doğudan Yükselen Bereket: Siirt Tarımda Büyük Atılım Peşinde

Siirt, sahip olduğu doğal kaynaklar, genç nüfus yapısı ve düşük girdi maliyetleriyle tarım ve hayvancılık alanında Türkiye’nin yükselen yatırım merkezleri arasında gösteriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ile yerel kurumların ortaya koyduğu veriler, ilin hem geleneksel üretimde hem de alternatif tarımsal yatırımlarda güçlü bir geleceğe sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Siirt’te tarıma yatırım neden cazip?

Siirt’in tarımsal yapısı, özellikle Siirt fıstığı yetiştiriciliğine uygun geniş tarım arazileri, iklim çeşitliliği ve temiz toprak-su varlığıyla dikkat çekiyor. Yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının nitrat kirliliği açısından ülke ortalamasının altında olması, organik ve iyi tarım uygulamaları için önemli bir avantaj sağlıyor.

İlin genç ve üretime açık nüfus yapısı, tarımsal işgücü açısından yatırımcıya güven verirken; kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanımının düşük seviyede olması, sürdürülebilir ve katma değerli tarım modellerinin önünü açıyor. Ayrıca Siirt Üniversitesi bünyesindeki Ziraat ve Veteriner Fakülteleri ile üniversitenin tarım ve hayvancılık alanında ihtisas üniversitesi olması, bilimsel destek ve nitelikli insan kaynağı açısından önemli bir güç oluşturuyor.

Marka ürünler ve yüksek katma değer

Siirt; Siirt fıstığı, bal, üzüm, incir ve Zivzik narı gibi ekonomik değeri yüksek ve marka potansiyeli taşıyan ürünlere ev sahipliği yapıyor. İlin florasının arıcılığa elverişli olması, bal ve diğer arı ürünlerinde üretim kapasitesinin artırılmasına imkân tanıyor. Orman alanlarında ekonomik getirisi olan tarımsal projelerin artması da dikkat çeken bir diğer unsur.

Ayrıca Siirt’in Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri arasında geçiş noktası olması, ürün deseninde çeşitliliği artırıyor. Bölge illerine kıyasla yıllık yağış miktarının yüksek olması da tarımsal üretimi destekleyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.

Yatırım için öne çıkan tarımsal sektörler

Siirt’te yatırımcılar ve çiftçiler için öne çıkan başlıca sektörler şöyle sıralanıyor:

• Bağcılık: Kadim bir bağcılık kültürüne sahip olan Siirt’te, yöresel üzüm ve üzüm ürünlerinin modern tesislerde işlenmesi, paketlenmesi ve pazarlanmasına yönelik yatırımlar.
• Arıcılık – Bal ve arı ürünleri üretimi: Zengin flora yapısı ve artan koloni sayısı sayesinde bal, propolis, polen ve arı sütü gibi ürünlerde katma değerli üretim imkânı.
• Bal işleme ve paketleme: İlin geniş bitki çeşitliliği ve koloni sayısındaki artış doğrultusunda markalı ve ihracata yönelik bal üretimi.
• Nar işleme – paketleme – soğuk hava depoları: Zivzik narı üretim alanlarının hızla artmasıyla birlikte narın depolanması ve işlenmesine yönelik tesis yatırımları.
• Fıstık işleme ve depolama: 420 bin dekara ulaşan Siirt fıstığı üretim alanları sayesinde işleme, paketleme ve soğuk hava deposu yatırımları.
• Organik ve iyi tarım: Kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanımının azlığı, temiz toprak ve su kaynakları sayesinde organik üretime uygun alanlar.
• Hububat işleme ve çelik silo yatırımları: Buğday ve dane mısır üretiminin yaygın olması nedeniyle hasat dönemlerinde depolama ihtiyacına yönelik yatırımlar.
• Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık: Halk Elinde Islah projeleriyle desteklenen, ağıl ve ahır yatırımlarına uygun yüksek hayvancılık potansiyeli.
• Su ürünleri üretimi ve işlenmesi: Ilısu Prof. Dr. Veysel Eroğlu Baraj Gölü avlak sahalarında yıllık 112–125 ton üretim hedefi.
• Yenilenebilir enerji destekli seracılık: Güneş enerjisi kullanılarak enerji maliyetlerinin düşürüldüğü, yıl boyu üretime imkân tanıyan sera yatırımları.
• Organik gübre üretimi: Bitkisel budama atıkları ve hayvansal atıkların işlenerek tarıma kazandırılması.
• Kanatlı ve mantar yetiştiriciliği: Küçük alanlarda yapılabilen, düşük maliyetli ve yüksek talep gören üretim modelleri.
• Coğrafi işaretli ürünler: 50’nin üzerinde potansiyele sahip ürünü bulunan Siirt’te coğrafi işaretli ürün sayısının artırılmasına yönelik projeler.
• Alternatif tarım ürünleri: Trabzon hurması, sumak, salep, lavanta ve böğürtlen gibi ekonomik getirisi yüksek ürünler.
• Kadın kooperatifleri ve kırsal kalkınma: Üretim, işleme, paketleme ve pazarlama aşamalarında kadın girişimciliğini destekleyen yatırımlar.

Alternatif ürünler ve kadın kooperatifleri öne çıkıyor

Trabzon hurması, sumak, salep, lavanta ve böğürtlen gibi ekonomik getirisi yüksek alternatif ürünler, Siirt ekolojisine uygunluğu nedeniyle yatırımcıların ilgisini çekiyor. Öte yandan son yıllarda kurulan kadın kooperatiflerinden elde edilen başarılı sonuçlar, üretim alanlarının genişletilmesi, işleme ve pazarlama yatırımlarını da gündeme taşıyor.

Geleceğe yönelik hedefler

Yetkililer, sertifikalı fide ve tohumluk kullanımının yaygınlaştırılması, Su Verimliliği Seferberliği ve gıda israfının önlenmesine yönelik farkındalık çalışmalarının önümüzdeki dönemde artırılacağını belirtiyor.

Tüm bu veriler, Siirt’in sadece bugünün değil, yarının tarım ve tarıma dayalı sanayi yatırımları için de güçlü bir merkez olma yolunda ilerlediğini ortaya koyuyor. Yatırımcılar ve çiftçiler için Siirt, düşük maliyet–yüksek katma değer dengesini bir arada sunan nadir iller arasında yer alıyor.