Türkiye'de 10 yıllık gübre yasağı kalktı: 81 ile genelge gönderildi
Tarım ve Orman Bakanlığı, bölgedeki jeopolitik gelişmeler ve gübre tedarikinde yaşanabilecek riskler nedeniyle yeni önlemler aldı. Bakanlık tarafından 81 il valiliğine gönderilen genelgeyle, 2016 yılından bu yana tarımda kullanımı yasak olan amonyum nitrat gübresinin yeniden kullanılmasına izin verildi.
Bakanlıktan edinilen bilgilere göre, özellikle Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler ve Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğine ilişkin belirsizlikler, gübre piyasasını doğrudan etkiliyor. Söz konusu boğazdan dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'si geçerken, üre gübresinin yüzde 25–35'i, amonyağın yüzde 25–30'u ve fosfatlı gübrenin önemli bir bölümü de bu hattı kullanıyor.
Gübre tedariki için önlemler alındı
Bakanlık, bölgede yaşanan gerilimlerin ardından tarımsal üretimin aksamaması ve gıda arz güvenliğinin korunması amacıyla sektörle koordineli şekilde çalışma yürüttü. Özel sektör aracılığıyla gübre ve gübre ham maddesi tedariki sağlanarak üreticilerin ihtiyaç duyacağı stokların yeterli seviyeye çıkarıldığı belirtildi.
Ancak Hürmüz Boğazı'nda oluşan belirsizlikler nedeniyle küresel ölçekte gübre fiyatlarında artış yaşanmaya başladı. Bunun üzerine çiftçilerin gübreye erişimini kolaylaştırmak amacıyla ek tedbirler devreye alındı.
Üre gübresinde gümrük vergisi sıfırlandı
Alınan kararlar kapsamında alternatif ülkelerden daha uygun fiyatla üre gübresi temin edilmesi için yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra indirildi. Ayrıca üreticilerin iç piyasada gübreye daha kolay ulaşabilmesi amacıyla amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durduruldu.
Bakanlık, gübre ve gübre ham maddesinin farklı pazarlardan temin edilmesi için bu alanda üretimin yoğun olduğu ülkelerle de görüşmelerin sürdüğünü bildirdi.
Amonyum nitrat yeniden kullanılabilecek
Genelge kapsamında, özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde bitkilerin kısa ve uzun vadeli azot ihtiyacını karşılayan amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde yeniden kullanılmasının önü açıldı. Kararın, yerli üretim kapasitesinin daha etkin kullanılmasını ve çiftçilerin gübreye daha uygun fiyatla ulaşmasını sağlaması hedefleniyor.
2016'da yasaklanmıştı
Nitrat içeren gübrelerin el yapımı patlayıcı üretiminde kullanılmasının önüne geçmek amacıyla 8 Haziran 2016 tarihinde yüzde 33 amonyum nitrat, yüzde 26 kalsiyum amonyum nitrat, potasyum nitrat ve sodyum nitrat gibi gübrelerin satış ve sevkiyatı durdurulmuştu.
Satış ve sevkiyat için yeni kurallar
Yeni düzenlemeye göre amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyat işlemleri 30 Mayıs'a kadar yapılabilecek. Gübre üreticileri ve ithalatçı firmaların dağıtıcılara yapacağı sevkiyatlar Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden gerçekleştirilecek.
Dağıtıcılar, stok kabul işlemini tamamlamadan çiftçilere satış yapamayacak. Çiftçilere yapılacak satışlarda ise Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'nde kayıtlı arazi büyüklüğü ve ürün bilgileri dikkate alınarak hak ediş işlemleri GTS üzerinden belirlenecek.
ÇKS kaydı bulunmayan ve sistemde hak edişi olmayan kişilere kesinlikle amonyum nitrat gübresi satışı yapılmayacak.
Denetimler sıkılaştırılacak
Genelge kapsamında il ve ilçe düzeyinde oluşturulan el yapımı patlayıcı komisyonları, gübre dağıtıcılarını düzenli olarak denetleyecek. Kurallara aykırı hareket edenler hakkında Nitrat Azotu İçeren Kimyevi Gübrelerin Satışı, Nakli ve Stok Bildiriminin Kontrolüne Dair Tebliğ kapsamında işlem yapılacak ve gerekli durumlarda Cumhuriyet savcılıklarına suç duyurusunda bulunulacak.