Taliban'dan tartışmalı eğitim kararı: Kız çocukları ve kadınlara kalıcı yasak
Afganistan'da Taliban yönetimi, kadınlar ile kız çocuklarının eğitime erişimini kalıcı şekilde yasaklayan kararını resmî politika hâline getirdi. Karar, milyonlarca öğrencinin eğitim hakkından mahrum kalmasına yol açarken uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Taliban'ın iktidara gelmesinin ardından kız çocuklarının ortaöğretim ve üniversite düzeyinde eğitime erişimi fiilen engellenmişti. Son alınan kararla birlikte bu uygulama geçici olmaktan çıkarılarak kalıcı hle getirildi. Uluslararası insan hakları ve eğitim kuruluşları, Afganistan'ı kız çocuklarının eğitim hakkının tamamen ortadan kaldırıldığı tek ülke olarak tanımlıyor.
Milyonlarca kız öğrenci eğitim dışında kaldı
UNESCO verilerine göre, Taliban yönetimi döneminde alınan kararlar nedeniyle yaklaşık 2,2 milyon kız öğrenci ilkokul sonrası eğitim imknından yoksun bırakıldı. Ülkede ortaokul ve üniversite seviyesinde kızların eğitim hayatı tamamen sona ermiş durumda.
Taliban Eğitim Bakanlığı'nın uygulamasıyla, kız çocukları 6. sınıftan sonra, kadınlar ise üniversite düzeyinde eğitim alamaz hle geldi. Bu durumun yalnızca bireysel eğitim hakkını değil, Afganistan'ın sosyal ve ekonomik yapısını da olumsuz etkileyeceği ifade ediliyor.
Uluslararası kuruluşlardan uyarı
UNICEF ve UN Women gibi uluslararası kuruluşlar, kız çocuklarının ve kadınların eğitimden dışlanmasının uzun vadede ülkenin ekonomik kalkınmasını, sağlık sistemini ve toplumsal refahı ciddi biçimde zayıflatacağı uyarısında bulunuyor. Yapılan araştırmalarda, Afgan toplumunun önemli bir kesiminin kız çocuklarının eğitim almasını desteklediği ve yasağın kaldırılmasını istediği de vurgulanıyor.
Küresel tepki büyüyor
Taliban yönetimi, yasağa gerekçe olarak 'uygun koşullar sağlanmadan eğitim verilemeyeceği' yönünde açıklamalar yaparken, bu ifadeler uluslararası çevrelerce yeterli ve inandırıcı bulunmuyor. Uzmanlar, Afganistan'daki bu uygulamanın yalnızca bir eğitim politikası değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliği açısından da derin bir kriz oluşturduğuna dikkat çekiyor.