Siirt'te Hangi İlçe Daha Hızlı Gelişiyor? TÜİK Verileri Yanıtladı

SİİRT - Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) kapsamında açıkladığı 2025 yılı sonuçlarına göre Siirt'in toplam nüfusu 332.369'a geriledi.

2024 sonunda 336.453 olan il nüfusu, bir yılda yaklaşık 4.084 kişi azaldı. Dikkat çeken nokta, bu kaybın ilin 7 ilçesinin tamamına yansımış olması. Merkez, Kurtalan, Baykan, Pervari, Şirvan, Eruh ve Tillo'nun hiçbirinde nüfus artışı görülmedi.

Nüfus tablosundaki bu genel gerilemeye rağmen ilçelerde yatırım hareketliliği durmuyor. Kurtalan'da yeni petrol sahaları devreye girerken, Merkez'de kentsel dönüşüm projeleri sürüyor, Tillo ise inanç turizmindeki konumunu korumak için restorasyon çalışması yürütüyor.

Öne Çıkanlar

• Siirt'in 7 ilçesinde de 2025'te nüfus azaldı; en hızlı kayıp binde 41,2 ile Şirvan'da yaşandı.
• Merkez (180.837) ve Kurtalan (60.674), nüfus kaybının en sınırlı kaldığı iki ilçe oldu.
• Kurtalan'daki Çalıdüzü sahasında yeni petrol keşfiyle Siirt'in günlük ham petrol üretimi 2.500 varile yükseldi.
• Tillo'daki İbrahim Hakkı Hazretleri Türbesi, deprem güçlendirme çalışması nedeniyle 10-25 Ağustos tarihleri arasında ziyarete kapatıldı.
• Siirt Havalimanı'nda uçuşların eylül ayında yeniden başlaması planlanıyor.

Nüfus Tablosu: Kayıp Hızı İlçeden İlçeye Değişiyor

TÜİK verileri incelendiğinde ilçeler arasındaki farkın büyüklüğü dikkat çekiyor. Kentleşme oranı yüksek ilçelerde kayıp sınırlı kalırken, kırsal nüfus oranı yüksek ilçelerde azalış çok daha keskin.

Tabloya göre Merkez ve Kurtalan, nüfusunu koruyabilen tek iki ilçe konumunda. Şirvan ise binde 41,2 ile ilin en hızlı nüfus kaybeden ilçesi oldu; bu ilçeyi binde 41,0 ile Tillo ve binde 40,1 ile Baykan takip etti.

Kurtalan'da Petrol, Merkez'de Fıstık Öne Çıkıyor

Siirt ekonomisinin en büyük gündem maddelerinden biri Kurtalan'daki petrol keşfi oldu. Çalıdüzü sahasında bulunan yeni rezervle birlikte Siirt'in günlük ham petrol üretimi 2.500 varile çıktı. TPAO'nun bölgedeki arama ruhsatı da 2028 yılına kadar uzatıldı.

Kurtalan aynı zamanda Diyarbakır demiryolu hattının son durağı olarak lojistik açıdan önemini koruyor. İlçeyi Merkez'e bağlayan karayolu geçtiğimiz dönemde bölünmüş yola dönüştürüldü; seyahat süresi 14 dakikaya indi.

Merkez ilçede ise tarım tarafında fıstık öne çıkıyor. TÜİK'in 2025 verilerine göre Siirt, Antep fıstığı üretiminde Şanlıurfa ve Gaziantep'in ardından yüzde 21,1 payla Türkiye üçüncüsü oldu. Yerel üreticiler fıstığı artık ilin en büyük gelir kalemi olarak tanımlıyor.

Sanayi tarafında Merkez'deki Organize Sanayi Bölgesi'nde 28 kuruluş faaliyet gösteriyor ve bölgeye yaklaşık 2.000 kişi istihdam ediliyor.

Pervari'de Bal Üretimi, Eruh'ta Kırsal Kalkınma Hamlesi

Siirt'e merkeze en uzak ilçe olan Pervari (52,5 kilometre), bal üretimiyle öne çıkıyor. Yaklaşık 2.600 metre rakımlı Herekol Dağı'nın zengin florası sayesinde haziran-ekim arasındaki dört aylık sezonda hem yerel hem de farklı illerden gelen gezginci arıcılar bölgede üretim yapıyor.

Dağlık coğrafyası nedeniyle ulaşım yatırımlarından tarihsel olarak geç pay alan Eruh'ta ise altyapıda yeni bir adım atıldı. İlçe ve Baykan'a bağlı Veysel Karani bölgesi için 6,7 milyon standart metreküplük bir doğalgaz (CNG) alım ihalesi süreci başladı.

Her iki ilçe de Siirt İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün yürüttüğü Kırsal Kalkınma Yatırımları Programı kapsamında; küçükbaş hayvancılık, sulama sistemleri ve güneş enerjisi yatırımları için yüzde 50 ile 70 arasında hibe desteğinden yararlanabiliyor.

Şirvan'da Çelişkili Tablo: İnşaat Sürüyor, Nüfus Eriyor

Siirt'in 7 ilçesi arasında en dikkat çekici tablo Şirvan'da ortaya çıkıyor. İlçede 100 konutluk bir TOKİ projesinin kura sonuçları geçtiğimiz dönemde açıklandı ve inşaat faaliyeti sürüyor.

Buna karşın TÜİK'in 2025 verileri, Şirvan'ın aynı zamanda Siirt genelinde nüfusu en hızlı azalan ilçe olduğunu gösteriyor. Bu durum, konut yatırımının kısa vadede nüfus kaybını tersine çevirmediğine ve asıl belirleyicinin istihdam ile göç dinamikleri olduğuna işaret ediyor.

Baykan ve Tillo'da İnanç Turizmi Ekonomiye Can Veriyor

Nüfusça küçük iki ilçe, inanç turizmi sayesinde ekonomik olarak öne çıkıyor. Baykan'a bağlı Ziyaret beldesindeki Veysel Karani Türbesi'ni yıllık ziyaretçi sayısı yüz binleri buluyor; bu yoğunluk bölgedeki esnaf ve konaklama işletmelerine düzenli bir hareketlilik sağlıyor.

Siirt'in nüfusça en küçük ilçesi olan Tillo'da (4.090 kişi) ise gündem, İsmail Fakirullah ve İbrahim Hakkı Hazretleri Türbesi'nde yürütülen koruma çalışması. 2015'ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan türbe kompleksi, depreme karşı güçlendirme çalışması nedeniyle 10-25 Ağustos tarihleri arasında 15 gün süreyle ziyarete kapatıldı.

Türbedeki, güneş ışığının gün doğumunda hocanın kabrini aydınlatmasını sağlayan 257 yıllık düzenek ('ışık hadisesi'), ilçeyi nüfusuna oranla çok yüksek bir ziyaretçi trafiğine kavuşturan başlıca unsur olmaya devam ediyor.

Yol, Köprü, Havalimanı: Altyapıda Hareketli Dönem

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 2002'den bu yana Siirt'in ulaşım altyapısına yaklaşık 37 milyar lira yatırım yapıldığını açıkladı. Bu süreçte ildeki bölünmüş yol uzunluğu 7 kilometreden 137 kilometreye çıktı.

Siirt-Pervari karayolu projesinde fiziki gerçekleşme yüzde 56 seviyesine ulaştı. Toplam 64,1 kilometrelik güzergahta 2 viyadük ve 3 köprü inşa ediliyor.

Pınarca'da bulunan Siirt Havalimanı'nda uçuşların eylül ayı içinde yeniden başlaması planlanıyor. 19 Nisan 2026'daki taşkında hasar gören tarihi Kezer Köprüsü'nde ise restorasyon çalışmaları sürüyor.

Siirt'in 7 ilçesine ait güncel veriler, gelişmenin tek bir ölçütle değerlendirilemeyeceğini ortaya koyuyor. Nüfus verileri il genelinde bir gerilemeye işaret ederken; petrol, tarım, kentsel dönüşüm ve inanç turizmi alanlarındaki yatırımlar ilçe ilçe farklı bir tablo çiziyor. Önümüzdeki dönemde Siirt-Pervari yolunun tamamlanması, Siirt Havalimanı'nın yeniden açılması ve kırsal kalkınma hibelerinin sonuçları, ilçeler arasındaki bu tablonun nasıl değişeceğini gösterecek.

Haberde yer alan nüfus verileri TÜİK'in 9 Şubat 2026'da açıkladığı 2025 ADNKS sonuçlarına, diğer bilgiler Siirt Valiliği ve ilgili kurumların güncel açıklamalarına dayanmaktadır.