Siirt'te alıç tezgâhlarda: Kilosu 100-150 TL arasında
Sonbaharın gelişiyle birlikte alıç Siirt'te tezgâhlardaki yerini aldı. Yörede farklı isimlerle bilinen ve çoğunlukla dağlık alanlardan toplanan alıç, bazı tezgâhlarda kilogramı 100 ila 150 TL arasında satışa sunuluyor.
Siirt'te sonbaharın geleneksel meyvelerinden biri olan alıç, bu yıl da pazar ve manav tezghlarında yerini aldı. Küçük yapısı, ekşimsi ve mayhoş tadıyla bilinen meyve; sarı, kırmızı ve turuncu renkleriyle satışa sunuluyor.
Siirt ve çevresinde geçmiş yıllarda da sonbahar aylarında tezghlarda görülen alıcın, çoğunlukla doğal olarak yetiştiği dağlık alanlardan köylüler tarafından toplandığı belirtiliyor. 2024 yılında Siirt'te kilogramı 100 liradan satılan alıcın, sarı ve mayhoş olanının vatandaşlar tarafından daha fazla tercih edildiği aktarılmıştı.
Siirt'in ilçelerinden Bitlis'in yüksek kesimlerine uzanan rota
Siirt'te satılan alıçların kaynağı yalnızca kent merkezi çevresindeki kırsal alanlarla sınırlı değil. Geçmiş yıllardaki haberlerde Siirt ve Mardin çevresindeki dağlık alanlarda doğal olarak yetişen alıçların toplandığı ve kentte satışa sunulduğu belirtiliyor.
Siirt'in ilçelerinde de alıç sezonu farklı dönemlerde kendini gösteriyor. Özellikle Kurtalan çevresinde yerli alıçların sonbaharın ilerleyen dönemlerinde olgunlaştığı, sezonun ilk ürünlerinin ise çevre illerden getirildiği daha önce haberleştirilmişti. Kurtalan'daki alıçların yörede 'gorij' veya 'giviş' olarak adlandırıldığı belirtiliyor.
Ürünlerin geldiği çevre havzalardan biri de Bitlis'in yüksek ve dağlık kesimleri. Bitlis'te 2024 yılında yayımlanan haberlerde, ilin yüksek kesimlerinde doğal olarak yetişen alıçların vatandaşlar tarafından toplandığı aktarılmıştı.
Bitlis'in Hizan, Mutki, Ahlat, Adilcevaz, Tatvan ve il merkezi çevresindeki yüksek kesimleri, bölgenin dağlık coğrafyası içerisinde alıç toplanabilecek alanlar arasında öne çıkıyor. Ancak mevcut kaynaklar, bu ilçelerin her birinden Siirt'e düzenli ticari sevkiyat yapıldığını doğrulamıyor. Bu nedenle ürünün Bitlis'in yüksek kesimlerinden de bölgesel ticaret yoluyla Siirt tezghlarına ulaşabildiği değerlendirmesiyle sınırlı kalmak gerekiyor.
Sadece Bitlis değil, çevre illerden de geliyor
Alıç ticareti bölgesel bir hareketlilik gösteriyor. 2024 yılında Kurtalan'daki manavlarda satışa çıkan ilk alıçların çevre illerden getirildiği, yerli ürünlerin ise sezon ilerledikçe tezghlara çıkmasının beklendiği belirtilmişti.
Bölgede alıç üretiminin doğal yapısı nedeniyle ürünün kaynağı yıl içerisinde değişebiliyor. Bitlis'in yanı sıra Mardin ve çevresindeki dağlık alanlar da geçmiş haberlerde alıcın doğal olarak yetiştiği bölgeler arasında gösterildi.
Daha uzak bölgelerden gelen ürünler de bölgesel ticarete dahil olabiliyor. Örneğin Van'daki 2024 tarihli bir haberde, satıcıların alıcı Malatya'dan getirdiği, Van ürünü piyasaya çıktığında fiyatın düşmesinin beklendiği belirtilmişti. Aynı haberde Malatya, Adıyaman ve Elazığ da alıcın yetiştiği bölgeler arasında sayılmıştı.
Tezghta fiyat 100-150 TL
Siirt'te bugün bazı tezghlarda alıcın kilogram fiyatı 100 ila 150 TL arasında değişiyor. Fiyat; ürünün geldiği bölgeye, iriliğine, olgunluğuna ve satış noktasına göre farklılık gösterebiliyor.
Geçmiş yıllardaki fiyatlar da sezon içerisinde değişkenlik gösterirken, 2024 yılında Siirt'te kilogram fiyatının 100 TL seviyesinde olduğu haberleştirilmişti.
Alıçta fiyatın sezon ilerledikçe değişmesinde, özellikle yerli ürünlerin tezghlara çıkması ve arzın artması etkili olabiliyor. Kurtalan'daki 2024 tarihli haberde de yerli alıçların piyasaya çıkmasıyla birlikte fiyatlarda düşüş beklendiği aktarılmıştı.
Sarı ve mayhoş olanı daha çok tercih ediliyor
Alıç, bölgede yalnızca meyve olarak değil, sonbaharın gelişiyle özdeşleşmiş geleneksel bir ürün olarak da tüketiliyor.
Satıcıların geçmiş yıllardaki değerlendirmelerine göre sarı ve mayhoş alıç vatandaşlar tarafından daha fazla tercih edilirken, kırmızı renkli alıcın daha tatlı olduğu belirtiliyor. Meyve taze tüketilebildiği gibi farklı şekillerde de değerlendirilebiliyor.
Dağlardan zahmetli şekilde toplanarak tezghlara getirilen alıç, kısa süren sezonu nedeniyle sonbahar aylarında vatandaşların ilgisini çeken yöresel ürünler arasında yer alıyor.