3 milyon gence istihdam yolu: 5 soruda ''Gençliğin Üretim Çağı'' Programı

Gençlerin mesleki deneyim kazanmasını, iş yaşamını daha yakından tanımasını, istihdama kolay katılım sağlamasını ve iş gücü piyasasında kalıcı olmasını hedefleyen programın tanıtımı, 6 Ocak’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleştirildi.

“Staj Destek”, “Geleceğim Meslekte”, “NEET İşgücü Uyum”, “İşe İlk Adım” ve “İŞKUR Gençlik” olmak üzere 5 ana başlık altında toplanan GÜÇ Programı ile gençlerin erken yaşta iş deneyimi kazanması, becerilerinin iş gücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesi ve nitelikli istihdama yönelmeleri amaçlanıyor.

Toplam 445,1 milyar lirayı aşan bütçesiyle GÜÇ Programı kapsamında yaklaşık 3 milyon gencin iş gücü piyasasına kazandırılması hedefleniyor. Programla birlikte 750 bin meslek lisesi öğrencisinin bire bir takip edilmesi, 2026-2028 Orta Vadeli Program’da öngörülen yüzde 7,8 işsizlik oranının altına inilmesi ve OECD ortalaması olan yüzde 11,5 genç işsizlik oranının Türkiye’de daha düşük seviyelere çekilmesi planlanıyor.

Merak edilen sorular ve yanıtları

1- Staj konusunda hangi adımlar atılacak?

Staj desteği kapsamında lise ve üniversite öğrencilerine yönelik staj imkanları tek çatı altında toplanıyor. İŞKUR tarafından yürütülen Staj Portalı ile Ulusal Staj Programı’nın entegre edilmesi sayesinde, öğrencilerin stajlara erişimi kolaylaştırılıyor, kamu ve özel sektör işverenlerinin stajyer kontenjanları daha etkin biçimde takip ediliyor.

Önümüzdeki 3 yılda 800 bin öğrenciye staj imkanı sağlanması hedeflenirken, staj süresince ücret ve sigorta primlerine yönelik desteklerle gençlerin iş hayatına daha güçlü bir başlangıç yapması amaçlanıyor. 2022’den bu yana staj desteği için 80 milyar lira ödeme yapılırken, gelecek dönem için 26,2 milyar liralık ilave kaynak ayrıldı.

2- Öğrencilerin işverenlerle buluşması nasıl sağlanacak?

Meslek liseleri ve meslek yüksekokullarının son sınıf öğrencilerine yönelik “Geleceğim Meslekte” Programı ile gençlerin henüz eğitim aşamasındayken işverenlerle bir araya gelmesi hedefleniyor. Program kapsamında öğrencilere bire bir kariyer danışmanlığı sunulacak, özellikle imalat sektörü başta olmak üzere iş gücü ihtiyacının yoğun olduğu alanlara yönlendirme yapılacak.

Ayrıca kariyer fuarları ve toplu iş görüşmeleri düzenlenerek gençlerin doğrudan işverenlerle temas kurması sağlanacak. Üç yılda 750 bin gence bireysel kariyer desteği verilmesiyle mezuniyet sonrası iş arama süresinin kısaltılması ve alan dışı istihdamın azaltılması amaçlanıyor.

3- Eğitimde ve istihdamda yer almayan gençlere ne sunulacak?

Ne eğitimde ne de istihdamda yer alan gençlere yönelik NEET İşgücü Uyum Programı (NİUP) ile 3 yıl içinde 450 bin gencin yeniden üretim sürecine dahil edilmesi hedefleniyor. Yarı zamanlı ve esnek çalışma modeli sunan programla gençlerin temel beceriler kazanarak çalışma hayatına uyum sağlaması amaçlanıyor.

Program kapsamında gençler; sosyal hizmetler, bakım-onarım, yeşil dönüşüm gibi alanlarda uygulamalı görevler üstlenirken, günlük harçlık ve kısa vadeli sigorta desteğinden yararlanacak. Bu program için 107,3 milyar lira kaynak ayrılması öngörülüyor.

4- Gençlerin ilk işlerine adım atması nasıl desteklenecek?

18-25 yaş arası gençlere yönelik “İşe İlk Adım” Programı kapsamında ücret ve sigorta primi desteği sağlanacak. İlk kez iş hayatına atılan gençlerin net asgari ücrete karşılık gelen ücretleri ve sigorta primleri, 6 aya kadar İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak.

Bu destekle özel sektörün genç istihdamına yönelmesi teşvik edilirken, gençlerin iş gücü piyasasına girişte karşılaştıkları mali engellerin azaltılması hedefleniyor. Programdan 3 yılda 750 bin gencin yararlanması planlanırken, toplam 215,8 milyar liralık kaynak ayrıldı.

5- Üniversite öğrencileri için hangi imkanlar sunulacak?

Üniversite öğrencilerine yönelik İŞKUR Gençlik Programı ile 2028 yılı sonuna kadar 1 milyon öğrenciye ulaşılması hedefleniyor. Öğrenciler, ders dışı zamanlarda haftada 1 ila 3 gün esnek çalışma modeliyle; sürdürülebilir kampüs faaliyetlerinden dijital dönüşüme, sosyal ve kültürel projelerden girişimciliğe kadar yaklaşık 30 farklı alanda iş deneyimi kazanabilecek.

Program kapsamında öğrenciler hem gelir elde edecek hem de iş disiplini ve mesleki deneyim kazanacak. Özellikle genç kadın işsizliğinin yüksek olduğu bir dönemde kapsayıcı yapısıyla öne çıkan program için 95,8 milyar lira kaynak ayrıldı.